<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X25n0500"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 500 金刚经法眼註疏</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 500 金刚经法眼註疏</title> <author>淸 性起述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">25</idno>.<idno type="no">500</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚经法眼註疏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15092"> <charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName> <mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-16T15:46:33"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0657c" n="0657c"/> <lb ed="X" n="0657c01"/> <lb ed="X" n="0657c02"/> <lb ed="X" n="0657c03"/> <lb ed="X" n="0657c04"/> <lb ed="X" n="0657c05"/> <lb ed="X" n="0657c06"/> <lb ed="X" n="0657c07"/> <lb ed="X" n="0657c08"/> <lb ed="X" n="0657c09"/> <lb ed="X" n="0657c10"/> <lb ed="X" n="0657c11"/> <lb ed="X" n="0657c12"/> <lb ed="X" n="0657c13"/> <lb ed="X" n="0657c14"/> <lb ed="X" n="0657c15"/> <lb ed="X" n="0657c16"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 500-A 序</cb:mulu><head>No. 500-A <lb ed="X" n="0657c17"/><lb ed="R092" n="0661a01"/> 序</head> <lb ed="X" n="0657c18"/> <lb ed="X" n="0657c19"/><lb ed="R092" n="0661a02"/><p xml:id="pX25p0657c1901">金刚般若波罗蜜经者。乃断疑生信。绝相超宗之妙 <lb ed="X" n="0657c20"/><lb ed="R092" n="0661a03"/>谛也。诚所谓言思道断。心智路绝。本来具足之理。圣 <lb ed="X" n="0657c21"/><lb ed="R092" n="0661a04"/>凡平等。无假旁参外求者。又何庸为之铨註哉。但因 <lb ed="X" n="0657c22"/><lb ed="R092" n="0661a05"/>根器不等。信解各别。故登高必自卑。行远必自迩。不 <lb ed="X" n="0657c23"/><lb ed="R092" n="0661a06"/>有梯航。何由<g ref="#CB02494">跋</g>涉。所以跻须弥之峻。探觉海之渊者。 <lb ed="X" n="0657c24"/><lb ed="R092" n="0661a07"/>必籍循于经疏。始得闻思修证断惑之阶。以渐臻于 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0658a" n="0658a"/> <lb ed="X" n="0658a01"/><lb ed="R092" n="0661a08"/>不可思议之果德也。今 <lb ed="X" n="0658a02" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0661a09"/>西天禅寺武林元公。<note place="inline">师原名妙德。先习贤首宗乘。乃京都怀师之嗣。後谒金山天涛 <lb ed="X" n="0658a03"/><lb ed="R092" n="0661a10"/>雲师。得授磬山心印。因避香林叔讳。故别称曰元峰</note>幼而颖慧。<note place="inline">师八岁虽依父习儒。敏慧达文。 <lb ed="X" n="0658a04"/><lb ed="R092" n="0661a11"/>绝无染世之见</note>长而慈明。立四愿之弘誓。究一经之苦心。<note place="inline">师每 <lb ed="X" n="0658a05"/><lb ed="R092" n="0661a12"/>日恒究宗泐金刚断疑文一卷为事</note>探讨渊赜。辩论圆通。爰取诸家金 <lb ed="X" n="0658a06"/><lb ed="R092" n="0661a13"/>刚註疏。参考互证。审详法眼。一切无如宗泐大师所 <lb ed="X" n="0658a07"/><lb ed="R092" n="0661a14"/>註之为谛当也。于是膏<g ref="#CB15092">晷</g>相继。不间寒暑。分科释義。 <lb ed="X" n="0658a08"/><lb ed="R092" n="0661a15"/>一部宗註。总以 泐师断疑文意之旨。而为其证也。 <lb ed="X" n="0658a09"/><lb ed="R092" n="0661a16"/>俾经眉目了然。宗旨不昧。无非欲令後进者常如视 <lb ed="X" n="0658a10"/><lb ed="R092" n="0661a17"/>掌。得以有所究明。而同归于 金刚心印法也。有志 <lb ed="X" n="0658a11"/><lb ed="R092" n="0661a18"/>高贤。于斯乐修者。因註疏而渐通经旨。因经旨而顿 <lb ed="X" n="0658a12"/><lb ed="R092" n="0661b01"/>悟<persName>佛</persName>性。则速得断障证真。咸达 最上一乘。庶幾不 <lb ed="X" n="0658a13"/><lb ed="R092" n="0661b02"/>虚元师精持廣利。一片婆心也。是为序。</p> <lb ed="X" n="0658a14"/><lb ed="R092" n="0661b03"/><p xml:id="pX25p0658a1401">时在 <lb ed="X" n="0658a15" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0661b04"/>乾隆岁次乙未中秋日谨识于净意轩中</p> <lb ed="X" n="0658a16"/><lb ed="R092" n="0661b05"/><p xml:id="pX25p0658a1601">石城俞兆龙熏沐和南</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658a17"/> <lb ed="X" n="0658a18"/> <lb ed="X" n="0658a19"/> <lb ed="X" n="0658a20"/> <lb ed="X" n="0658a21"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 500-B 九祖来源叙</cb:mulu><head>No. 500-B <lb ed="X" n="0658a22"/><lb ed="R092" n="0661b07"/> 九祖来源叙</head> <lb ed="X" n="0658a23"/> <lb ed="X" n="0658a24"/><lb ed="R092" n="0661b08"/><p xml:id="pX25p0658a2401">夫道本无名。法本无说。即斯 金刚般若尊经者。乃 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0658b" n="0658b"/> <lb ed="X" n="0658b01"/><lb ed="R092" n="0661b09"/> 诸<persName>佛</persName>之心印。法藏之本源。虽则 花严主伴等经。 <lb ed="X" n="0658b02"/><lb ed="R092" n="0661b10"/><note place="inline">花严为主馀经为伴</note>其实皆不越乎 金刚般若心印之法也。 <lb ed="X" n="0658b03"/><lb ed="R092" n="0661b11"/>是以 释迦本师。于燃灯<persName>佛</persName>前。得授心印。顿入无生。 <lb ed="X" n="0658b04"/><lb ed="R092" n="0661b12"/>以至圆极菩提。归无所得。而又复示善现尊者。传流 <lb ed="X" n="0658b05"/><lb ed="R092" n="0661b13"/>法海。若非 <lb ed="X" n="0658b06" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0661b14"/>我祖弥勒大士。当補法王之位。得<persName>佛</persName>心印者。岂能宣 <lb ed="X" n="0658b07"/><lb ed="R092" n="0661b15"/>传八十行妙偈。解释斯经者乎。是以 弥勒之偈。授 <lb ed="X" n="0658b08"/><lb ed="R092" n="0661b16"/>于 无著。无著又授于 <name role="" type="person">世亲</name>。亲因得斯妙偈之旨。 <lb ed="X" n="0658b09"/><lb ed="R092" n="0661b17"/>以分二十七段。疑文顿扫。十地等妙二觉。修证断惑 <lb ed="X" n="0658b10"/><lb ed="R092" n="0661b18"/>之见。方得露彰 金刚心印之道。由是西域流传。尽 <lb ed="X" n="0658b11"/><lb ed="R092" n="0662a01"/>阐斯義。自後六朝诸师翻译。唯 罗什大师译本。其 <lb ed="X" n="0658b12"/><lb ed="R092" n="0662a02"/>文義方妙。然震旦诸师註释。总未得其旨归。而只有 <lb ed="X" n="0658b13"/><lb ed="R092" n="0662a03"/>唐时 圭峰大师。得斯精要。故述 弥勒无著<name role="" type="person">世亲</name> <lb ed="X" n="0658b14"/><lb ed="R092" n="0662a04"/>等诸偈论。以证经旨。为之纂要。然斯纂疏。其旨也渊。 <lb ed="X" n="0658b15"/><lb ed="R092" n="0662a05"/>其文也简。故 长水大师。乃 圭峰之裔孙。循照纂 <lb ed="X" n="0658b16"/><lb ed="R092" n="0662a06"/>要文義。分科细释。为之刊定记。文合成四卷。後之学 <lb ed="X" n="0658b17"/><lb ed="R092" n="0662a07"/>者。又谓其记文繁義廣。难以一时便学。故诸师婆切。 <lb ed="X" n="0658b18"/><lb ed="R092" n="0662a08"/>总要辞便義近。俱依三十二分之文。註释本经。殊不 <lb ed="X" n="0658b19"/><lb ed="R092" n="0662a09"/>知即将弥勒等语之要旨。渐皆昧矣。幸 明初洪武 <lb ed="X" n="0658b20"/><lb ed="R092" n="0662a10"/>年间。有宗泐大师。为海内法将之首领。奉 太祖帝 <lb ed="X" n="0658b21"/><lb ed="R092" n="0662a11"/>诏命。阅大藏。博究诸宗。集弥勒等祖之要旨。所谓言 <lb ed="X" n="0658b22"/><lb ed="R092" n="0662a12"/>简義豐。语近旨远。犹杲日丽天。理足圆备者。至矣。然 <lb ed="X" n="0658b23"/><lb ed="R092" n="0662a13"/>此师註释断疑之文。虽则淸而且彻。无非略其要旨。 <lb ed="X" n="0658b24"/><lb ed="R092" n="0662a14"/>故辞文易读。而妙旨渊渊。即浅识之者。难以探其幽 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0658c" n="0658c"/> <lb ed="X" n="0658c01"/><lb ed="R092" n="0662a15"/>阃。故余不揣固陋之见。乃利他切。分科释義。欲令来 <lb ed="X" n="0658c02"/><lb ed="R092" n="0662a16"/>学。视如指掌。倘有错谬半句之義。即沾炉镬之咎。亦 <lb ed="X" n="0658c03"/><lb ed="R092" n="0662a17"/>无恨矣。今将註释 <lb ed="X" n="0658c04" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0662a18"/>金刚九祖圣号。以冠其緖。令诸学者。知有来源。以发 <lb ed="X" n="0658c05"/><lb ed="R092" n="0662b01"/> 其端云序。</p> <lb ed="X" n="0658c06"/><lb ed="R092" n="0662b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX25p0658c0601">第一祖特授释迦心印燃灯古<persName>佛</persName></item> <lb ed="X" n="0658c07"/><lb ed="R092" n="0662b03"/><item xml:id="itemX25p0658c0701">第二祖得授心印本师释迦牟尼文<persName>佛</persName></item> <lb ed="X" n="0658c08"/><lb ed="R092" n="0662b04"/><item xml:id="itemX25p0658c0801">第三祖得<persName>佛</persName>心印宣传妙偈弥勒尊<persName>佛</persName></item> <lb ed="X" n="0658c09"/><lb ed="R092" n="0662b05"/><item xml:id="itemX25p0658c0901">第四祖得授妙偈造十八住论无著大士</item> <lb ed="X" n="0658c10"/><lb ed="R092" n="0662b06"/><item xml:id="itemX25p0658c1001">第五祖传授妙偈分疑释论<name role="" type="person">世亲</name>大士</item> <lb ed="X" n="0658c11"/><lb ed="R092" n="0662b07"/><item xml:id="itemX25p0658c1101">第六祖翻译本经不谬<persName>佛</persName>意罗什大士</item> <lb ed="X" n="0658c12"/><lb ed="R092" n="0662b08"/><item xml:id="itemX25p0658c1201">第七祖纂集论偈证经義旨圭峰大师</item> <lb ed="X" n="0658c13"/><lb ed="R092" n="0662b09"/><item xml:id="itemX25p0658c1301">第八祖分科释疏纂要義记长水大师</item> <lb ed="X" n="0658c14"/><lb ed="R092" n="0662b10"/><item xml:id="itemX25p0658c1401">第九祖普摄诸祖要義註释不谬宗泐大师</item></list> <lb ed="X" n="0658c15"/><lb ed="R092" n="0662b11"/><p xml:id="pX25p0658c1501">以上<note place="inline">九祖圣号。凡讽诵讲演者。必要拈香礼敬。冥祈护念。成就自行。四辨智。其为师者。 <lb ed="X" n="0658c16"/><lb ed="R092" n="0662b12"/>方不谬<persName>佛</persName>意。祈 高贤者一一奉行。故稽首云尔</note>。</p> <lb ed="X" n="0658c17"/><lb ed="R092" n="0662b13"/><p xml:id="pX25p0658c1701">乾隆岁次乙未仲秋月 日传</p> <lb ed="X" n="0658c18"/><lb ed="R092" n="0662b14"/><p xml:id="pX25p0658c1801">临济宗三十七世兼演 慈贤二宗武林後学沙 <lb ed="X" n="0658c19"/><lb ed="R092" n="0662b15"/>门性起元峰氏谨识于西天丈室</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658c20"/> <lb ed="X" n="0658c21"/> <lb ed="X" n="0658c22"/> <lb ed="X" n="0658c23"/> <lb ed="X" n="0658c24"/> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0659a" n="0659a"/> <lb ed="X" n="0659a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">金刚般若波罗蜜经註疏</cb:mulu> <lb ed="X" n="0659a02"/><cb:docNumber>No. 500</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0659a03"/><lb ed="R092" n="0663a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经註疏卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0659a04"/> <lb ed="X" n="0659a05"/><lb ed="R092" n="0663a02"/><byline cb:type="author">淸西天禅寺後学沙门 性起 述</byline> <lb ed="X" n="0659a06"/><lb ed="R092" n="0663a03"/><byline cb:type="other">石城居士 俞兆龙 挍阅敬刊</byline> <lb ed="X" n="0659a07"/><lb ed="R092" n="0663a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX25p0659a0701"><l><persName>如来</persName>大仙道</l><l>微妙难可知</l><l>離垢聪慧人</l> <lb ed="X" n="0659a08"/><lb ed="R092" n="0663a05"/><l>净眼乃明见</l><l>我承<persName>佛</persName>力持</l><l>疏释冥<persName>佛</persName>意</l> <lb ed="X" n="0659a09"/><lb ed="R092" n="0663a06"/><l>普令诸异生</l><l>得法眼淸净</l></lg> <lb ed="X" n="0659a10"/><lb ed="R092" n="0663a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0659a1001">原夫道本无名。非名言而莫入。法本无说。非疏释 <lb ed="X" n="0659a11"/><lb ed="R092" n="0663a08"/>而莫传。故今以无说中而宣说之。即斯经文。疏释 <lb ed="X" n="0659a12"/><lb ed="R092" n="0663a09"/>为二。初註释名题。次消释文義。今先释名题者。一 <lb ed="X" n="0659a13"/><lb ed="R092" n="0663a10"/>总释。二别释。云总释者。梵语具名拔折啰般若波 <lb ed="X" n="0659a14"/><lb ed="R092" n="0663a11"/>罗蜜修多罗。此方云金刚智慧到彼岸经。金刚是 <lb ed="X" n="0659a15"/><lb ed="R092" n="0663a12"/>喩。般若等是法。是法喩双彰之名目也。又经之一 <lb ed="X" n="0659a16"/><lb ed="R092" n="0663a13"/>字。是通称。金刚等七字。是别称。即总别为名耳。</p><p xml:id="pX25p0659a1619" cb:place="inline">二 <lb ed="X" n="0659a17"/><lb ed="R092" n="0663a14"/>别释者。分七義释。一目三般若。二从体起用。三摄 <lb ed="X" n="0659a18"/><lb ed="R092" n="0663a15"/>用归体。四独显中道。五摄受馀名。六摄归一心。七 <lb ed="X" n="0659a19"/><lb ed="R092" n="0663a16"/>闻名得益。今初目三般若者。夫金刚本具坚利明 <lb ed="X" n="0659a20"/><lb ed="R092" n="0663a17"/>三義。谓坚喩实相。利如观照。明如文字。即顺修证 <lb ed="X" n="0659a21"/><lb ed="R092" n="0663a18"/>断障之旨。何以故。由听文字般若。刹那省悟。得入 <lb ed="X" n="0659a22"/><lb ed="R092" n="0663b01"/>观照。了蕴处界法本来寂灭。断十障证十如。而穷 <lb ed="X" n="0659a23"/><lb ed="R092" n="0663b02"/>源实相金刚智慧到彼岸故。又即法身<note place="inline">即金刚二字</note>即 <lb ed="X" n="0659a24"/><lb ed="R092" n="0663b03"/>般若。<note place="inline">即转识成智</note>即解脱。<note place="inline">即断障证真到彼岸故耳</note>是三德密藏故。 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0659b" n="0659b"/> <lb ed="X" n="0659b01"/><lb ed="R092" n="0663b04"/>一即三。三即一。三一存亡。不纵不横不幷不别耳。</p> <lb ed="X" n="0659b02"/><lb ed="R092" n="0663b05"/><p xml:id="pX25p0659b0201">第二从体起用者。金刚是体。以妙体常恒不变易 <lb ed="X" n="0659b03"/><lb ed="R092" n="0663b06"/>故。智慧是金刚性中相。以转八识而成四智。得有 <lb ed="X" n="0659b04"/><lb ed="R092" n="0663b07"/>为无漏自他受用妙体相故。波罗蜜是金刚性中 <lb ed="X" n="0659b05"/><lb ed="R092" n="0663b08"/>妙用。以自性中念念流出八万四千诸度行门。自 <lb ed="X" n="0659b06"/><lb ed="R092" n="0663b09"/>他俱益到彼岸故。故论云一体大。谓一切法真如 <lb ed="X" n="0659b07"/><lb ed="R092" n="0663b10"/>平等不增减故。二相大。谓具足无量性功德故。三 <lb ed="X" n="0659b08"/><lb ed="R092" n="0663b11"/>用大。能生一切世间出世间善因果故。又云一切 <lb ed="X" n="0659b09"/><lb ed="R092" n="0663b12"/>诸<persName>佛</persName>本所乘故。一切菩萨皆乘此法到<persName>如来</persName>地故。</p> <lb ed="X" n="0659b10"/><lb ed="R092" n="0663b13"/><p xml:id="pX25p0659b1001">第三摄用归体者。谓诸菩萨念念求证菩提自修 <lb ed="X" n="0659b11"/><lb ed="R092" n="0663b14"/>化彼断障证真转识成智。得入金刚心到彼岸时。 <lb ed="X" n="0659b12"/><lb ed="R092" n="0663b15"/>迥无异熟之相。似心月孤圆。究竟绝言诠故。</p><p xml:id="pX25p0659b1218" cb:place="inline">四独 <lb ed="X" n="0659b13"/><lb ed="R092" n="0663b16"/>显中道者。夫金刚心印法中。本具体相用三。无二 <lb ed="X" n="0659b14"/><lb ed="R092" n="0663b17"/>法故。由妙体应用随缘不异相故。故得摄用归体。 <lb ed="X" n="0659b15"/><lb ed="R092" n="0663b18"/>夫摄用即体離诸相。体離诸相。即金刚心印迥无 <lb ed="X" n="0659b16"/><lb ed="R092" n="0664a01"/>异相。名为<persName>佛</persName>故。</p><p xml:id="pX25p0659b1607" cb:place="inline">五摄受馀名者。金刚般若心法。原 <lb ed="X" n="0659b17"/><lb ed="R092" n="0664a02"/>为三世<persName>佛</persName>母诸藏本源。从一名流出诸名。所谓真 <lb ed="X" n="0659b18"/><lb ed="R092" n="0664a03"/>如涅槃菩提实相常住真性楞严大定等持王三 <lb ed="X" n="0659b19"/><lb ed="R092" n="0664a04"/>昧。金光明心地观诸典之名。尽从金刚般若到彼 <lb ed="X" n="0659b20"/><lb ed="R092" n="0664a05"/>岸七字妙義中一一流出。是以诸典之名。不出本 <lb ed="X" n="0659b21"/><lb ed="R092" n="0664a06"/>题之目。本题之目。流出诸藏之名。直至溯流穷源。 <lb ed="X" n="0659b22"/><lb ed="R092" n="0664a07"/>唯证乃知。实言语道断。心行处灭。以文字性空究 <lb ed="X" n="0659b23"/><lb ed="R092" n="0664a08"/>竟无所说故。</p><p xml:id="pX25p0659b2306" cb:place="inline">六摄归自心者。夫金刚心印之法。一 <lb ed="X" n="0659b24"/><lb ed="R092" n="0664a09"/>切众生身心之本体也。自他本具。物我无亏。从本 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0659c" n="0659c"/> <lb ed="X" n="0659c01"/><lb ed="R092" n="0664a10"/>以来灵明廓彻廣大恢宏。昭昭乎在心目间而相 <lb ed="X" n="0659c02"/><lb ed="R092" n="0664a11"/>不可觅。晃晃乎在声色内而理不可分。大而无外。 <lb ed="X" n="0659c03"/><lb ed="R092" n="0664a12"/>小而无内。非彻法之慧目。離念之智灯。不能彻见 <lb ed="X" n="0659c04"/><lb ed="R092" n="0664a13"/>自心如此之灵通也。故古德云。祇自本来旧相识。 <lb ed="X" n="0659c05"/><lb ed="R092" n="0664a14"/>等闲擧著便讹讹。夜来一阵狂风起。吹落桃花知 <lb ed="X" n="0659c06"/><lb ed="R092" n="0664a15"/>幾多。故临济纔未入室。即刻打出。若不被大愚擧 <lb ed="X" n="0659c07"/><lb ed="R092" n="0664a16"/>破。济未得彻。因擧破。济言下坐断心意识。得入金 <lb ed="X" n="0659c08"/><lb ed="R092" n="0664a17"/>刚心印法耳。</p><p xml:id="pX25p0659c0806" cb:place="inline">七闻名利益者。夫金刚心之法。虽生 <lb ed="X" n="0659c09"/><lb ed="R092" n="0664a18"/><persName>佛</persName>本具。须假熏习。若不熏习成种。奚得断惑证真 <lb ed="X" n="0659c10"/><lb ed="R092" n="0664b01"/>转识成智。故熏有漏善。成有漏种。熏无漏法。成无 <lb ed="X" n="0659c11"/><lb ed="R092" n="0664b02"/>漏种。所谓金刚种入心。瓜豆云何得错。故淸凉云。 <lb ed="X" n="0659c12"/><lb ed="R092" n="0664b03"/>见闻成种。八难超十地之阶。解行在躬。一生圆旷 <lb ed="X" n="0659c13"/><lb ed="R092" n="0664b04"/>劫之果。是以尊者暂闻名即非名。顿悟大圆觉地。 <lb ed="X" n="0659c14"/><lb ed="R092" n="0664b05"/>鸟听色空无二。转报疾证无生。可为功不多施。即 <lb ed="X" n="0659c15"/><lb ed="R092" n="0664b06"/>得顿超妙果。一念净信得法圆成。是以释迦历事 <lb ed="X" n="0659c16"/><lb ed="R092" n="0664b07"/>供<persName>佛</persName>尙不能喩。累修馀行岂可及哉。是故勉诸来 <lb ed="X" n="0659c17"/><lb ed="R092" n="0664b08"/>学。痛发善心。若得手捧目观。非夙缘种。粉身求法。 <lb ed="X" n="0659c18"/><lb ed="R092" n="0664b09"/>岂偶遇斯。嗟乎。方今之际。见而不能持。持而不解。 <lb ed="X" n="0659c19"/><lb ed="R092" n="0664b10"/>解而不能修者。如人终日数宝。自无半钱。则何益 <lb ed="X" n="0659c20"/><lb ed="R092" n="0664b11"/>哉。裴休相国云。诸天纔乐。修罗方嗔。饿鬼饥渴。畜 <lb ed="X" n="0659c21"/><lb ed="R092" n="0664b12"/>生愚迷。唯人道修得闻正法。故人而不修者。则吾 <lb ed="X" n="0659c22"/><lb ed="R092" n="0664b13"/>未如之何也<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c2201" n="0659c2201"/><anchor xml:id="beg0659c2201" n="0659c2201"/>已<anchor xml:id="end0659c2201"/>矣。以上总释名题一科<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c2202" n="0659c2202"/><anchor xml:id="beg0659c2202" n="0659c2202"/>已<anchor xml:id="end0659c2202"/>竟。</p> <lb ed="X" n="0659c23"/><lb ed="R092" n="0664b14"/><p xml:id="pX25p0659c2301">△第二别释文義者。夫经非疏而不解。疏非经而 <lb ed="X" n="0659c24"/><lb ed="R092" n="0664b15"/>不彰。经疏两全。文融義贯。更互彰明。所谓疏经而 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0660a" n="0660a"/> <lb ed="X" n="0660a01"/><lb ed="R092" n="0664b16"/>辞不取茂。疏太略而又恐理不畅明。是以義不敢 <lb ed="X" n="0660a02"/><lb ed="R092" n="0664b17"/>略。文不敢繁。文质彬彬方敢註释。今将照古分科 <lb ed="X" n="0660a03"/><lb ed="R092" n="0664b18"/>裂为三分。一序分。二正宗分。三流通分。今初序分 <lb ed="X" n="0660a04"/><lb ed="R092" n="0665a01"/>又二。一证信序。二发起序。今初证信序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660a05"/><lb ed="R092" n="0665a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0660a0501">如是我闻一时<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">舍卫国</name><note place="inline">至</note>千二百五十人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660a06"/><lb ed="R092" n="0665a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0660a0601">疏。宗泐师云。如是者。即信顺之辞。指一经所闻法 <lb ed="X" n="0660a07"/><lb ed="R092" n="0665a04"/>体。即信成就義。阿难谓如是之法我从<persName>佛</persName>闻。即闻 <lb ed="X" n="0660a08"/><lb ed="R092" n="0665a05"/>成就義。一时者。即<persName>佛</persName>说法应機之时。所谓曾子避 <lb ed="X" n="0660a09"/><lb ed="R092" n="0665a06"/>席夫子示孝。乃师资道合击叩冥会之时。即时成 <lb ed="X" n="0660a10"/><lb ed="R092" n="0665a07"/>就義。<persName>佛</persName>者觉也。即三觉具圆。万德悉成。乃称至极 <lb ed="X" n="0660a11"/><lb ed="R092" n="0665a08"/>之圣。故名为<persName>佛</persName>。即说法主成就義。<name role="" type="person">舍卫国</name>祇树给 <lb ed="X" n="0660a12"/><lb ed="R092" n="0665a09"/>孤独园者。梵语舍卫。此云豐德。或曰名闻。谓彼国 <lb ed="X" n="0660a13"/><lb ed="R092" n="0665a10"/>中五尘甚妙。人多解脱。恒出智贤故。五天竺国多 <lb ed="X" n="0660a14"/><lb ed="R092" n="0665a11"/>闻其名。祇树等者。即<name role="" type="person">祇陀太子</name>所施之树。<name role="" type="person">给孤独</name> <lb ed="X" n="0660a15"/><lb ed="R092" n="0665a12"/>长者。以金砖墁地买太子园。请<persName>佛</persName>幷同供养故。祇 <lb ed="X" n="0660a16"/><lb ed="R092" n="0665a13"/>树云云等。然园该在前。树应在次。长者是波斯匿 <lb ed="X" n="0660a17"/><lb ed="R092" n="0665a14"/>王之臣。祇陀即匿王太子。由君臣之别故。树供以 <lb ed="X" n="0660a18"/><lb ed="R092" n="0665a15"/>佔其先也。即<persName>如来</persName>说法之处。即处成就義。言大比 <lb ed="X" n="0660a19"/><lb ed="R092" n="0665a16"/>丘者梵语。此云乞士。或曰怖魔。或曰破恶。即<persName>应供</persName> <lb ed="X" n="0660a20"/><lb ed="R092" n="0665a17"/>杀贼无生之因名耳。今比丘云大者有三義简。一 <lb ed="X" n="0660a21"/><lb ed="R092" n="0665a18"/>简初戒。二简未证果者。三简无妙辩。故今无此三 <lb ed="X" n="0660a22"/><lb ed="R092" n="0665b01"/>种。唯果证<anchor xml:id="nkr_note_add_0660a2201" n="0660a2201"/><anchor xml:id="beg0660a2201" n="0660a2201"/>已<anchor xml:id="end0660a2201"/>具。辩才无量。敷扬<persName>佛</persName>化。名大比丘。千 <lb ed="X" n="0660a23"/><lb ed="R092" n="0665b02"/>二百五十人俱者。优楼五百。伽耶三百。那提二百。 <lb ed="X" n="0660a24"/><lb ed="R092" n="0665b03"/>三迦葉等。共合一千。舍利等具二百五十人共来 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0660b" n="0660b"/> <lb ed="X" n="0660b01"/><lb ed="R092" n="0665b04"/>归<persName>佛</persName>。初遇见<persName>佛</persName>果证。感<persName>佛</persName>恩義。故常随事。即听法 <lb ed="X" n="0660b02"/><lb ed="R092" n="0665b05"/>之众成就義耳。</p><p xml:id="pX25p0660b0207" cb:place="inline">从初如是信成。师资機合。说听时 <lb ed="X" n="0660b03"/><lb ed="R092" n="0665b06"/>成。<persName>佛</persName>主说法处在舍卫。祇洹精舍。众成就等。名为 <lb ed="X" n="0660b04"/><lb ed="R092" n="0665b07"/>六种成就。即为证信序。证信来学。事事凭據。冠于 <lb ed="X" n="0660b05"/><lb ed="R092" n="0665b08"/>诸经之首。通该俱有。名为通序。故阿难问<persName>佛</persName>一切 <lb ed="X" n="0660b06"/><lb ed="R092" n="0665b09"/>经前。当安何语。<persName>佛</persName>言当安如是我闻等。非但我法 <lb ed="X" n="0660b07"/><lb ed="R092" n="0665b10"/>如是。三世诸<persName>佛</persName>法皆如是。</p><p xml:id="pX25p0660b0711" cb:place="inline">△二发起序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660b08"/><lb ed="R092" n="0665b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0660b0801">尔时<persName>世尊</persName>食时著衣<note place="inline">至</note>收衣钵洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0660b0801" n="0660b0801"/><anchor xml:id="beg0660b0801" n="0660b0801"/>已<anchor xml:id="end0660b0801"/>敷座而座。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660b09"/><lb ed="R092" n="0665b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0660b0901">疏。发起序者。亦名为别序。夫诸经皆有发起。今此 <lb ed="X" n="0660b10"/><lb ed="R092" n="0665b13"/>以乞食为发起者。盖表一切众生依食而住。即一 <lb ed="X" n="0660b11"/><lb ed="R092" n="0665b14"/>切诸<persName>佛</persName>依餐般若法住。尔时者当是时也。<persName>世尊</persName>者 <lb ed="X" n="0660b12"/><lb ed="R092" n="0665b15"/>超三贤之上。越十地之圣。三乘共仰。九界同归。故 <lb ed="X" n="0660b13"/><lb ed="R092" n="0665b16"/>曰<persName>世尊</persName>。食时者。淸旦之时也。著衣者。三衣中之大 <lb ed="X" n="0660b14"/><lb ed="R092" n="0665b17"/>衣。即二十五条福田衣也。持钵者。梵语钵多罗。此 <lb ed="X" n="0660b15"/><lb ed="R092" n="0665b18"/>云应量器。有大小升数之别。今云钵者略梵语。即 <lb ed="X" n="0660b16"/><lb ed="R092" n="0666a01"/>天王所奉之钵也。次第乞者。<persName>佛</persName>心平等不择贫富 <lb ed="X" n="0660b17"/><lb ed="R092" n="0666a02"/>均利檀那。故次第而乞也。本处者。即还祇树给孤 <lb ed="X" n="0660b18"/><lb ed="R092" n="0666a03"/>独园中精舍之处也。洗足者。食讫而洗足也。</p><p xml:id="pX25p0660b1818" cb:place="inline">问<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0660b19"/><lb ed="R092" n="0666a04"/>本无垢。何洗足乎。答生本不迷逐妄故迷。今表破 <lb ed="X" n="0660b20"/><lb ed="R092" n="0666a05"/>妄归真。断疑生信。故洗足去尘以表之也。敷座而 <lb ed="X" n="0660b21"/><lb ed="R092" n="0666a06"/>坐者。<persName>佛</persName>本具四威仪相。今云敷座者。即阿难敷尼 <lb ed="X" n="0660b22"/><lb ed="R092" n="0666a07"/>师檀之座具。<persName>如来</persName>结跏敷坐之时。即四仪中之一 <lb ed="X" n="0660b23"/><lb ed="R092" n="0666a08"/>相耳。</p><p xml:id="pX25p0660b2303" cb:place="inline">夫<persName>如来</persName>为净法界身。本无出没。大悲愿力示 <lb ed="X" n="0660b24"/><lb ed="R092" n="0666a09"/>现受生。故若来若去。似潭淸而月现。若出若没。若 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0660c" n="0660c"/> <lb ed="X" n="0660c01"/><lb ed="R092" n="0666a10"/>孤雁以履空。故金刚藏赞<persName>佛</persName>偈云。<persName>如来</persName>大仙道。微 <lb ed="X" n="0660c02"/><lb ed="R092" n="0666a11"/>妙难可知。非念離诸念。求见不可得。又云寂灭<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0660c03"/><lb ed="R092" n="0666a12"/>所行。言说莫能及等偈云云。所谓未擧足前大城 <lb ed="X" n="0660c04"/><lb ed="R092" n="0666a13"/>早至。未动心志而<anchor xml:id="nkr_note_add_0660c0401" n="0660c0401"/><anchor xml:id="beg0660c0401" n="0660c0401"/>已<anchor xml:id="end0660c0401"/>转法轮。奚待善现申请<persName>佛</persName>示 <lb ed="X" n="0660c05"/><lb ed="R092" n="0666a14"/>妙音。以谈般若也哉。以上释证信发起序一科<anchor xml:id="nkr_note_add_0660c0501" n="0660c0501"/><anchor xml:id="beg0660c0501" n="0660c0501"/>已<anchor xml:id="end0660c0501"/> <lb ed="X" n="0660c06"/><lb ed="R092" n="0666a15"/>竟。</p> <lb ed="X" n="0660c07"/><lb ed="R092" n="0666a16"/><p xml:id="pX25p0660c0701">△二正宗分四。初当機申请。二<persName>如来</persName>赞许。三当機 <lb ed="X" n="0660c08"/><lb ed="R092" n="0666a17"/>伫闻。四<persName>如来</persName>正说。初当機申请二。初修敬赞<persName>佛</persName>。二 <lb ed="X" n="0660c09"/><lb ed="R092" n="0666a18"/>正陈所问。初修敬赞<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660c10"/><lb ed="R092" n="0666b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0660c1001">时长老须菩提在大众中<note place="inline">至</note>善付嘱诸菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660c11"/><lb ed="R092" n="0666b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0660c1101">疏。长老须菩提。乃此经发起之人。称长老者。以其 <lb ed="X" n="0660c12"/><lb ed="R092" n="0666b03"/>德长年老也。梵语须菩提。华言空生。亦名善现。从 <lb ed="X" n="0660c13"/><lb ed="R092" n="0666b04"/>座起至恭敬。乃请法之敬仪。座起者。从本座起立 <lb ed="X" n="0660c14"/><lb ed="R092" n="0666b05"/>而至<persName>佛</persName>座前也。偏袒右肩者。尊者搭僧伽梨衣。面 <lb ed="X" n="0660c15"/><lb ed="R092" n="0666b06"/>上于<persName>佛</persName>。表师资道合无二体也。右膝著地者。右边 <lb ed="X" n="0660c16"/><lb ed="R092" n="0666b07"/>膝盖著地跪<persName>佛</persName>名为䠒跪。西域外国。如此方满礼 <lb ed="X" n="0660c17"/><lb ed="R092" n="0666b08"/>无二。合掌者。合十指掌无二念也。恭敬者。内怀敬 <lb ed="X" n="0660c18"/><lb ed="R092" n="0666b09"/><persName>佛</persName>之心。外有三业陈肃之表。稀有者。即赞<persName>佛</persName>之辞 <lb ed="X" n="0660c19"/><lb ed="R092" n="0666b10"/>也。以上具陈三业仪表。</p><p xml:id="pX25p0660c1910" cb:place="inline">善护念者。为护念现在根 <lb ed="X" n="0660c20"/><lb ed="R092" n="0666b11"/>熟菩萨。与智慧力。令其成就自行。与教化力。令其 <lb ed="X" n="0660c21"/><lb ed="R092" n="0666b12"/>摄受众生也。善付嘱者。为付嘱未来根熟菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0660c2101" n="0660c2101"/><anchor xml:id="beg0660c2101" n="0660c2101"/>已<anchor xml:id="end0660c2101"/> <lb ed="X" n="0660c22"/><lb ed="R092" n="0666b13"/>得大乘者。令其不捨。未得大乘者。令其勝进也。护 <lb ed="X" n="0660c23"/><lb ed="R092" n="0666b14"/>念付嘱即稀有事也。<persName>佛</persName>德之大无过度生。然虽注 <lb ed="X" n="0660c24"/><lb ed="R092" n="0666b15"/>意般若度生。必待请问。故善现睹相知意。即首称 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0661a" n="0661a"/> <lb ed="X" n="0661a01"/><lb ed="R092" n="0666b16"/>歎稀有。而後请问也。</p><p xml:id="pX25p0661a0109" cb:place="inline">△二正陈所问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a02"/><lb ed="R092" n="0666b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661a0201"><persName>世尊</persName>善男子善女人<note place="inline">至</note>应云何住云何降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a03"/><lb ed="R092" n="0666b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661a0301">宗泐师云。此发问之端也。阿耨多罗等者。华云无 <lb ed="X" n="0661a04"/><lb ed="R092" n="0667a01"/>上正<persName>等正觉</persName>也。问意以<persName>如来</persName>护念付嘱现在未来 <lb ed="X" n="0661a05"/><lb ed="R092" n="0667a02"/>菩萨令成<persName>佛</persName>果。是菩萨虽发道心誓度众生。求成 <lb ed="X" n="0661a06"/><lb ed="R092" n="0667a03"/><persName>佛</persName>道。其心云何安住大乘。云何降伏其心。使至<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0661a07"/><lb ed="R092" n="0667a04"/>果而不退失耶。</p><p xml:id="pX25p0661a0707" cb:place="inline">文中云善男女者。具五位人。一资 <lb ed="X" n="0661a08"/><lb ed="R092" n="0667a05"/>粮位。二加行位。三通达位。四修习位。五究<anchor xml:id="nkr_note_add_0661a0801" n="0661a0801"/><anchor xml:id="beg0661a0801" n="0661a0801"/>竟<anchor xml:id="end0661a0801"/>位今 <lb ed="X" n="0661a09"/><lb ed="R092" n="0667a06"/>此经者。正摄资粮。及加行二位菩萨。渐入通达至 <lb ed="X" n="0661a10"/><lb ed="R092" n="0667a07"/>究竟位耳。</p><p xml:id="pX25p0661a1005" cb:place="inline">△二<persName>如来</persName>赞许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a11"/><lb ed="R092" n="0667a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661a1101"><persName>佛</persName>言善哉善哉<note place="inline">至</note>应如是住如是降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a12"/><lb ed="R092" n="0667a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661a1201">疏。善现既实请问。称<persName>佛</persName>妙心。故印可善哉。当为汝 <lb ed="X" n="0661a13"/><lb ed="R092" n="0667a10"/>说。而又诫约云。应如是住。如是降伏其心者。即<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0661a14"/><lb ed="R092" n="0667a11"/>心传意授之辞。在伫闻中辨。</p><p xml:id="pX25p0661a1412" cb:place="inline">△三当機伫闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a15"/><lb ed="R092" n="0667a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661a1501">唯然<persName>世尊</persName>愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a16"/><lb ed="R092" n="0667a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661a1601">疏。由<persName>佛</persName>示如是二字。意含得无住心。名为<persName>佛</persName>住。了 <lb ed="X" n="0661a17"/><lb ed="R092" n="0667a14"/>障即真。名降伏其心。故善现即会<persName>佛</persName>意。故曰唯然 <lb ed="X" n="0661a18"/><lb ed="R092" n="0667a15"/><persName>世尊</persName>。而应诺之也。如孔子示门弟子一贯。曾子曰 <lb ed="X" n="0661a19"/><lb ed="R092" n="0667a16"/>唯。顿彻仲尼心印之法。今尊者于<persName>佛</persName>言下。廓彻心 <lb ed="X" n="0661a20"/><lb ed="R092" n="0667a17"/>源。如下文云。刹那净信得法圆成。故尊者启请。欲 <lb ed="X" n="0661a21"/><lb ed="R092" n="0667a18"/><persName>佛</persName>细说博施于众。故云愿乐欲闻。愿乐欲者。属信 <lb ed="X" n="0661a22"/><lb ed="R092" n="0667b01"/>慧。闻即闻慧。所谓不依文字。而求真谛者。即真闻 <lb ed="X" n="0661a23"/><lb ed="R092" n="0667b02"/>慧耳。</p><p xml:id="pX25p0661a2303" cb:place="inline">△四<persName>如来</persName>正说二。初正答所问。二蹑迹断疑。 <lb ed="X" n="0661a24"/><lb ed="R092" n="0667b03"/>初正答所问二。初答伏心。又二。初标。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0661b" n="0661b"/> <lb ed="X" n="0661b01"/><lb ed="R092" n="0667b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661b0101"><persName>佛</persName>告须菩提诸菩萨摩诃萨应如是降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b02"/><lb ed="R092" n="0667b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661b0201">疏。菩萨者梵语。此方云。觉有情。谓深悟<persName>佛</persName>性烦恼 <lb ed="X" n="0661b03"/><lb ed="R092" n="0667b06"/>未净。名觉有情。摩诃萨者。此方云大生。即大道心 <lb ed="X" n="0661b04"/><lb ed="R092" n="0667b07"/>众生。是菩萨中之大菩萨也所谓信大乘。解大法 <lb ed="X" n="0661b05"/><lb ed="R092" n="0667b08"/>修大行。证大果。故名大士称耳。</p><p xml:id="pX25p0661b0513" cb:place="inline">△二释分四。初廣 <lb ed="X" n="0661b06"/><lb ed="R092" n="0667b09"/>大心。二第一心。三常心。四不顚倒心。今初廣大心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b07"/><lb ed="R092" n="0667b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661b0701">所有一切众生之类<note place="inline">至</note>若非有想非无想。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b08"/><lb ed="R092" n="0667b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661b0801">疏。宗泐师云。人与旁生具通四生。诸天。地狱。中阴 <lb ed="X" n="0661b09"/><lb ed="R092" n="0667b12"/>三名化生。鬼通胎化。皆系欲界。若有色即色界。四 <lb ed="X" n="0661b10"/><lb ed="R092" n="0667b13"/>禅天也。若无色即无色界。四空天也。今云有想即 <lb ed="X" n="0661b11"/><lb ed="R092" n="0667b14"/>四空中识处天也。无想。即四空中无所有处天也 <lb ed="X" n="0661b12"/><lb ed="R092" n="0667b15"/>若非有想非无想者。四空天中有至极顶处。此天 <lb ed="X" n="0661b13"/><lb ed="R092" n="0667b16"/>由四禅四空八定之力。如水成冰。渰诸鱼草。使勿 <lb ed="X" n="0661b14"/><lb ed="R092" n="0667b17"/>流动。诸识暂息亦复如是。所谓前转识俱尽。唯留 <lb ed="X" n="0661b15"/><lb ed="R092" n="0667b18"/>赖耶识性。若计若亡。若计粗想虽灭。细想未除。若 <lb ed="X" n="0661b16"/><lb ed="R092" n="0668a01"/>亡。识性忽然不现由细想未除故在此天妄计涅 <lb ed="X" n="0661b17"/><lb ed="R092" n="0668a02"/>槃以为自得。诸世间人无如我者。故云生大我慢 <lb ed="X" n="0661b18"/><lb ed="R092" n="0668a03"/>故在无明我爱住地。生死未脱。报尽还堕沦趣。菩 <lb ed="X" n="0661b19"/><lb ed="R092" n="0668a04"/>萨见之生大悲心。三界无量众生欲度脱尽。是为 <lb ed="X" n="0661b20"/><lb ed="R092" n="0668a05"/>廣大心耳。</p><p xml:id="pX25p0661b2005" cb:place="inline">△二第一心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b21"/><lb ed="R092" n="0668a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661b2101">我皆令入无馀涅槃而灭度之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b22"/><lb ed="R092" n="0668a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661b2201">疏。涅槃梵语。此云圆寂。或曰灭度。涅槃有四。一自 <lb ed="X" n="0661b23"/><lb ed="R092" n="0668a08"/>性涅槃。二无住涅槃。三有馀涅槃。四无馀涅槃。初 <lb ed="X" n="0661b24"/><lb ed="R092" n="0668a09"/>凡圣共有。次诸<persName>佛</persName>应化。三小果。只断三界见思。未 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0661c" n="0661c"/> <lb ed="X" n="0661c01"/><lb ed="R092" n="0668a10"/>脱无明。四<anchor xml:id="nkr_note_add_0661c0101" n="0661c0101"/><anchor xml:id="beg0661c0101" n="0661c0101"/>已<anchor xml:id="end0661c0101"/>脱尽。故曰无馀。然诸大士欲度生者。 <lb ed="X" n="0661c02"/><lb ed="R092" n="0668a11"/>乃以何法即以涅槃法而灭度之。然虽涅槃。非大 <lb ed="X" n="0661c03"/><lb ed="R092" n="0668a12"/>涅槃则度生何益。今欲令一切众生悉入无馀大 <lb ed="X" n="0661c04"/><lb ed="R092" n="0668a13"/>涅槃故。方为菩萨第一心耳。</p><p xml:id="pX25p0661c0412" cb:place="inline">△三常心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661c05"/><lb ed="R092" n="0668a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661c0501">如是灭度无量无数无边众生实无众生得灭度者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661c06"/><lb ed="R092" n="0668a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661c0601">疏。请大士虽发殊勝之心。欲令一切众生入涅槃 <lb ed="X" n="0661c07"/><lb ed="R092" n="0668a16"/>者。由恐自他生见未空。故修止观二门。谓念念度 <lb ed="X" n="0661c08"/><lb ed="R092" n="0668a17"/>生时。实无众生得灭度者。念念度生。了生即幻。非 <lb ed="X" n="0661c09"/><lb ed="R092" n="0668a18"/>幻不生。即是假观。念念实无生度。即是空观。所谓 <lb ed="X" n="0661c10"/><lb ed="R092" n="0668b01"/>空有不住。二谛双忘。了生<persName>佛</persName>于一如。鉴自他于不 <lb ed="X" n="0661c11"/><lb ed="R092" n="0668b02"/>二。诸见自除。法法本来常寂灭故。是则名为常住 <lb ed="X" n="0661c12"/><lb ed="R092" n="0668b03"/>心耳。</p><p xml:id="pX25p0661c1203" cb:place="inline">△四不顚倒心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661c13"/><lb ed="R092" n="0668b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661c1301">何以故须菩提若菩萨<note place="inline">至</note>寿者相即非菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661c14"/><lb ed="R092" n="0668b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661c1401">疏。若有四相。谓之四倒。宗泐师云。若一切众生不 <lb ed="X" n="0661c15"/><lb ed="R092" n="0668b06"/>令灭度及见众生实灭度者。则未能了达本源。遂 <lb ed="X" n="0661c16"/><lb ed="R092" n="0668b07"/>有我人众生寿者四相。不名菩萨。我者于五蕴中 <lb ed="X" n="0661c17"/><lb ed="R092" n="0668b08"/>妄计有我我所。人者。妄计我生人中。异于馀趣。众 <lb ed="X" n="0661c18"/><lb ed="R092" n="0668b09"/>生者。妄计五蕴和合而生。寿者。妄计我受一期果 <lb ed="X" n="0661c19"/><lb ed="R092" n="0668b10"/>报。一期果报若长若短寿命也。此皆顚倒妄想。亦 <lb ed="X" n="0661c20"/><lb ed="R092" n="0668b11"/>名四见。大士用无生般若妙智。了蕴处界等本来 <lb ed="X" n="0661c21"/><lb ed="R092" n="0668b12"/>寂灭无诸相故。名降伏其心。则无顚倒心耳。否。则 <lb ed="X" n="0661c22"/><lb ed="R092" n="0668b13"/>非菩萨也。</p><p xml:id="pX25p0661c2205" cb:place="inline">△次答安住妙行三。初正答无住。次显 <lb ed="X" n="0661c23"/><lb ed="R092" n="0668b14"/>益。三总结。今初正答无住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661c24"/><lb ed="R092" n="0668b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661c2401">复次须菩提<note place="inline">至</note>菩萨应如是佈施不住于相。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0662a" n="0662a"/> <lb ed="X" n="0662a01"/><lb ed="R092" n="0668b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662a0101">疏。应无所住者。谓心不住六尘境缘相想而行施 <lb ed="X" n="0662a02"/><lb ed="R092" n="0668b17"/>等诸度者。以念念恒习妙理真如寂灭行故。夫施 <lb ed="X" n="0662a03"/><lb ed="R092" n="0668b18"/>行之義。原系具该六度之行。故慈氏偈云。檀義摄 <lb ed="X" n="0662a04"/><lb ed="R092" n="0669a01"/>于六。资生无畏法。此中一二三。名为修行住。初资 <lb ed="X" n="0662a05"/><lb ed="R092" n="0669a02"/>生施。即摄初度。二无畏施。即摄中二度谓持戒不 <lb ed="X" n="0662a06"/><lb ed="R092" n="0669a03"/>恼众生。忍辱不报有冤。三法施。即摄後三度。谓精 <lb ed="X" n="0662a07"/><lb ed="R092" n="0669a04"/>进不倦说法。禅定不错機说法。智慧不顚倒说法 <lb ed="X" n="0662a08"/><lb ed="R092" n="0669a05"/>然三种施度不越六尘境缘。资生无畏。了达内外 <lb ed="X" n="0662a09"/><lb ed="R092" n="0669a06"/>中间三轮体空。故不住六尘之增。以了能取所取 <lb ed="X" n="0662a10"/><lb ed="R092" n="0669a07"/>心境诸法悉无我者。自性本不生空性圆寂故。法 <lb ed="X" n="0662a11"/><lb ed="R092" n="0669a08"/>施者。以师说法之时不取于相如如不动故。由菩 <lb ed="X" n="0662a12"/><lb ed="R092" n="0669a09"/>萨不住六尘相想心无取著三轮空寂妙理行故 <lb ed="X" n="0662a13"/><lb ed="R092" n="0669a10"/>故偈曰。是名修行住。由修妙理止观二门。断十障 <lb ed="X" n="0662a14"/><lb ed="R092" n="0669a11"/>证十如。故名为住行。又菩萨不因为自身而行施 <lb ed="X" n="0662a15"/><lb ed="R092" n="0669a12"/>行。不为报恩而行施行。不为果报而行施行。由恐 <lb ed="X" n="0662a16"/><lb ed="R092" n="0669a13"/>菩萨于六尘法中。起贪起嗔起痴起爱。成分段生 <lb ed="X" n="0662a17"/><lb ed="R092" n="0669a14"/>死障。及变易生死障诸异事故。故<persName>佛</persName>复示空生曰 <lb ed="X" n="0662a18"/><lb ed="R092" n="0669a15"/>菩萨应如是佈施。不住于相。</p><p xml:id="pX25p0662a1812" cb:place="inline">△二显益断疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662a19"/><lb ed="R092" n="0669a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662a1901">何以故若菩萨不住相<note place="inline">至</note>亦复如是不可思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662a20"/><lb ed="R092" n="0669a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662a2001">疏。宗泐师云。此段恐入疑云。既无住相行施等行 <lb ed="X" n="0662a21"/><lb ed="R092" n="0669a18"/>者。即離相行。则无福报。故<persName>佛</persName>破疑云。離相之施其 <lb ed="X" n="0662a22"/><lb ed="R092" n="0669b01"/>福转多。盖由不住相施等诸行契合性空。故性空 <lb ed="X" n="0662a23"/><lb ed="R092" n="0669b02"/>寂灭。施福離相亦无际故。故十方虚空尙难为喩 <lb ed="X" n="0662a24"/><lb ed="R092" n="0669b03"/>也。论云。虚空诸喩其義有三。一遍一切。二宽廣高 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0662b" n="0662b"/> <lb ed="X" n="0662b01"/><lb ed="R092" n="0669b04"/>大。三究竟不穷。此三轮喩。義兼法体。亦具含三義 <lb ed="X" n="0662b02"/><lb ed="R092" n="0669b05"/>耳。</p><p xml:id="pX25p0662b0202" cb:place="inline">△三结益应住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b03"/><lb ed="R092" n="0669b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662b0301">须菩提菩萨但应如所教住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b04"/><lb ed="R092" n="0669b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662b0401">疏。如所教住者。如我上来示不住相想度等诸行 <lb ed="X" n="0662b05"/><lb ed="R092" n="0669b08"/>深契无相妙理之性。所谓断障证真。是菩萨真住 <lb ed="X" n="0662b06"/><lb ed="R092" n="0669b09"/>耳以上答降伏安住一科<anchor xml:id="nkr_note_add_0662b0601" n="0662b0601"/><anchor xml:id="beg0662b0601" n="0662b0601"/>已<anchor xml:id="end0662b0601"/>竟。</p> <lb ed="X" n="0662b07"/><lb ed="R092" n="0669b10"/><p xml:id="pX25p0662b0701">△疏。二摄迹断疑。文分二十七段疑義。恐菩萨修 <lb ed="X" n="0662b08"/><lb ed="R092" n="0669b11"/>诸妙行时堕有为无为诸见异事取相心故。故文 <lb ed="X" n="0662b09"/><lb ed="R092" n="0669b12"/>中节节断疑扫却诸见。弥勒偈云。调伏彼事中。远 <lb ed="X" n="0662b10"/><lb ed="R092" n="0669b13"/>離取相心。及断种种疑。亦防生成心。今初断求<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0662b11"/><lb ed="R092" n="0669b14"/>行施取相疑。此疑从前文不住相佈施意而来。文 <lb ed="X" n="0662b12"/><lb ed="R092" n="0669b15"/>三。初探疑反诘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b13"/><lb ed="R092" n="0669b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662b1301">须菩提于意云何可以身相见<persName>如来</persName>不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b14"/><lb ed="R092" n="0669b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662b1401">疏。断疑云。<persName>佛</persName>恐尊者生疑。意云。前既修无住相行 <lb ed="X" n="0662b15"/><lb ed="R092" n="0669b18"/>施。是无相因行。云何今日。见<persName>佛</persName>成道。又感有相果 <lb ed="X" n="0662b16"/><lb ed="R092" n="0670a01"/>耶。故拈此辞。而探诘尊者云。可以身相见云云不。</p> <lb ed="X" n="0662b17"/><lb ed="R092" n="0670a02"/><p xml:id="pX25p0662b1701">△二断疑了见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b18"/><lb ed="R092" n="0670a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662b1801">不也<persName>世尊</persName>不可以身相<note place="inline">至</note><persName>如来</persName>所说身相即非身相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b19"/><lb ed="R092" n="0670a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662b1901">疏。由尊者。暂听探辞即领会<persName>佛</persName>意。非住乎身相而 <lb ed="X" n="0662b20"/><lb ed="R092" n="0670a05"/>见<persName>如来</persName>也。以了达相即非相。则见<persName>佛</persName>法体耳。</p><p xml:id="pX25p0662b2018" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0662b21"/><lb ed="R092" n="0670a06"/>重释显真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b22"/><lb ed="R092" n="0670a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662b2201"><persName>佛</persName>告须菩提凡所有相<note place="inline">至</note>若见诸相非相即见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b23"/><lb ed="R092" n="0670a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662b2301"><persName>佛</persName>又恐尊者。虽悟无相之旨未得彻净疑种。故重 <lb ed="X" n="0662b24"/><lb ed="R092" n="0670a09"/>示断疑文曰。尔凡所见者。皆属遍计性也。若触见 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0662c" n="0662c"/> <lb ed="X" n="0662c01"/><lb ed="R092" n="0670a10"/>逢真。以了相即非相。即见真实之相。所谓依他无 <lb ed="X" n="0662c02"/><lb ed="R092" n="0670a11"/>性即圆成体。故云山河大地。全是妙明真性中之 <lb ed="X" n="0662c03"/><lb ed="R092" n="0670a12"/>影像耳。绿水长天彰法身故。即兼依法相宗。而释 <lb ed="X" n="0662c04"/><lb ed="R092" n="0670a13"/>之也。</p><p xml:id="pX25p0662c0403" cb:place="inline">若纯依法性宗释。弥勒偈云。分别有为体防 <lb ed="X" n="0662c05"/><lb ed="R092" n="0670a14"/>彼。成就得三。相异体故離。彼是<persName>如来</persName>谓。诸有为法 <lb ed="X" n="0662c06"/><lb ed="R092" n="0670a15"/>中。不出生住异灭四相。故诸菩萨修习中道观时。 <lb ed="X" n="0662c07"/><lb ed="R092" n="0670a16"/>求<persName>佛</persName>真净法体。恐堕生灭四相有为分别法中。故 <lb ed="X" n="0662c08"/><lb ed="R092" n="0670a17"/>云。離彼是<persName>如来</persName>。即前修離相妙因。今异熟果尽即 <lb ed="X" n="0662c09"/><lb ed="R092" n="0670a18"/>证成離相果耳。</p> <lb ed="X" n="0662c10"/><lb ed="R092" n="0670b01"/><p xml:id="pX25p0662c1001">△二断因果俱深难信疑四。初无信为疑。二遮疑 <lb ed="X" n="0662c11"/><lb ed="R092" n="0670b02"/>显信。三深详信因。四结归離相。今初无信为疑<note place="inline">此疑 <lb ed="X" n="0662c12"/><lb ed="R092" n="0670b03"/>从前无住行施无相见<persName>佛</persName>。两段经意而来</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c13"/><lb ed="R092" n="0670b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662c1301">须菩提白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>言说章句生实信不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c14"/><lb ed="R092" n="0670b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662c1401">疏。宗泐师云。无住相行施。因深也。无相见<persName>佛</persName>。果深 <lb ed="X" n="0662c15"/><lb ed="R092" n="0670b06"/>也因果之法既深。疑现未在迷钝根众生。难以领 <lb ed="X" n="0662c16"/><lb ed="R092" n="0670b07"/>悟不能如是生实信心。诚恐傍无機者。故尊者发 <lb ed="X" n="0662c17"/><lb ed="R092" n="0670b08"/>言白<persName>佛</persName>。而请诘之。</p><p xml:id="pX25p0662c1708" cb:place="inline">△二遮疑显信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c18"/><lb ed="R092" n="0670b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662c1801"><persName>佛</persName>告须菩提莫作是说<note place="inline">至</note>能生信心以此为实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c19"/><lb ed="R092" n="0670b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662c1901">疏。宗泐师云。<persName>佛</persName>答非但现在有信。而且未来末世 <lb ed="X" n="0662c20"/><lb ed="R092" n="0670b11"/>自有具福慧者。闻此般若能生实信。後五百岁者 <lb ed="X" n="0662c21"/><lb ed="R092" n="0670b12"/>大集经云。正法一千年。两个五百岁。恒修解脱。以 <lb ed="X" n="0662c22"/><lb ed="R092" n="0670b13"/>禅戒坚固故。次像法一千年。亦两个五百岁。即多 <lb ed="X" n="0662c23"/><lb ed="R092" n="0670b14"/>闻修福坚固故。三末法一万年。谓初五百年。即多 <lb ed="X" n="0662c24"/><lb ed="R092" n="0670b15"/>是非。以鬥诤坚固故。戒定不修。多贪利养。多甚怠 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0663a" n="0663a"/> <lb ed="X" n="0663a01"/><lb ed="R092" n="0670b16"/>惰。故争名夺利而为事也。况闻正法而修之者乎。 <lb ed="X" n="0663a02"/><lb ed="R092" n="0670b17"/>今<persName>佛</persName>示尊者。到此末世万年初中。尙具夙根有人 <lb ed="X" n="0663a03"/><lb ed="R092" n="0670b18"/>深信况现在及正像二季法乎。又持戒者戒也。修 <lb ed="X" n="0663a04"/><lb ed="R092" n="0671a01"/>福者定也。闻章实信者慧也。故弥勒偈云。说因果 <lb ed="X" n="0663a05"/><lb ed="R092" n="0671a02"/>深義。于彼恶世时。不空以有实。菩萨三德备。三德 <lb ed="X" n="0663a06"/><lb ed="R092" n="0671a03"/>者。即具戒定慧三学也。故知法不碍信。时不碍機。</p> <lb ed="X" n="0663a07"/><lb ed="R092" n="0671a04"/><p xml:id="pX25p0663a0701">△三深详信因二。初善根深远。二慧福圆满。今初 <lb ed="X" n="0663a08"/><lb ed="R092" n="0671a05"/>善根深远。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663a09"/><lb ed="R092" n="0671a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663a0901">当知是人不于一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>乃至一念生净信者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663a10"/><lb ed="R092" n="0671a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663a1001">宗泐云。若论实信之由。从多<persName>佛</persName>所<anchor xml:id="nkr_note_add_0663a1001" n="0663a1001"/><anchor xml:id="beg0663a1001" n="0663a1001"/>已<anchor xml:id="end0663a1001"/>种善根。闻此 <lb ed="X" n="0663a11"/><lb ed="R092" n="0671a08"/>大乘之法则能生实信者。至于一念少时生信。亦 <lb ed="X" n="0663a12"/><lb ed="R092" n="0671a09"/>从<persName>佛</persName>所种诸善根而然也所谓非十信位满即资 <lb ed="X" n="0663a13"/><lb ed="R092" n="0671a10"/>粮加行。进通达位也。问。何以谓之一念实信答直 <lb ed="X" n="0663a14"/><lb ed="R092" n="0671a11"/>心正念真如法体。触境无生逢缘不动。了生灭本 <lb ed="X" n="0663a15"/><lb ed="R092" n="0671a12"/>无生灭。不堕情识。息心达本源耳。</p><p xml:id="pX25p0663a1514" cb:place="inline">△二福慧圆具 <lb ed="X" n="0663a16"/><lb ed="R092" n="0671a13"/>二。初<persName>佛</persName>智明鉴。次離我法执。今初<persName>佛</persName>智明鉴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663a17"/><lb ed="R092" n="0671a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663a1701">须菩提<persName>如来</persName>悉知悉见是诸众生得如是无量福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663a18"/><lb ed="R092" n="0671a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663a1801">疏。信心生一念。诸<persName>佛</persName>尽皆知。凡有众生闻是章句。 <lb ed="X" n="0663a19"/><lb ed="R092" n="0671a16"/>乃至一念净信。<persName>佛</persName>智眼圆无不明鉴生悟妙圆本 <lb ed="X" n="0663a20"/><lb ed="R092" n="0671a17"/>性。得进通达遊十地果圆之处。所以得福无量。</p><p xml:id="pX25p0663a2019" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0663a21"/><lb ed="R092" n="0671a18"/>二離我法执二。初遣二边执。次转破二见所以。今 <lb ed="X" n="0663a22"/><lb ed="R092" n="0671b01"/>初遣二边执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663a23"/><lb ed="R092" n="0671b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663a2301">何以故是诸众生无复我相人相众生相寿者相<note place="inline">生空 <lb ed="X" n="0663a24"/><lb ed="R092" n="0671b03"/>见也</note>无法相<note place="inline">即法空也</note>亦无非法相<note place="inline">又遣除无相见</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0663b" n="0663b"/> <lb ed="X" n="0663b01"/><lb ed="R092" n="0671b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663b0101">宗泐云。此顺释生信得福之故。该乎生法二空。论 <lb ed="X" n="0663b02"/><lb ed="R092" n="0671b05"/>云。有智慧者。了知生法二无我故。言无复我人众 <lb ed="X" n="0663b03"/><lb ed="R092" n="0671b06"/>生寿者四相。此生空也。言无法相亦无非法相者。 <lb ed="X" n="0663b04"/><lb ed="R092" n="0671b07"/>遣扫有无二边见也。</p><p xml:id="pX25p0663b0409" cb:place="inline">△二转破二见所以。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b05"/><lb ed="R092" n="0671b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663b0501">何以故是诸众生若心取相<note place="inline">至</note>即著我人众生寿者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b06"/><lb ed="R092" n="0671b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663b0601">宗泐云。此显违经非福。言心取相等。即我执见也。 <lb ed="X" n="0663b07"/><lb ed="R092" n="0671b10"/>今破我执见故。心不取相想。若取法相者。此法执 <lb ed="X" n="0663b08"/><lb ed="R092" n="0671b11"/>见也。若不取之。则空法执见也。</p><p xml:id="pX25p0663b0813" cb:place="inline">何以故若取非法 <lb ed="X" n="0663b09"/><lb ed="R092" n="0671b12"/>等者云大士虽空我法二见毁相泯心。又恐咬伤 <lb ed="X" n="0663b10"/><lb ed="R092" n="0671b13"/>慧命。堕无为坑见不得超中道心印之法岂得圆 <lb ed="X" n="0663b11"/><lb ed="R092" n="0671b14"/>妙福乎。</p><p xml:id="pX25p0663b1104" cb:place="inline">△四结归離相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b12"/><lb ed="R092" n="0671b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663b1201">是故不应取法不应取非法<note place="inline">至</note>法尙应捨何况非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b13"/><lb ed="R092" n="0671b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663b1301">是故者。承前契後之義。不应取下文中。本缺一句。 <lb ed="X" n="0663b14"/><lb ed="R092" n="0671b17"/>具说者。不应取心。不应取法等。谓内不取心。觅心 <lb ed="X" n="0663b15"/><lb ed="R092" n="0671b18"/>了不可得故。外不取法相。了境本空故。以触境无 <lb ed="X" n="0663b16"/><lb ed="R092" n="0672a01"/>生。非生灭故。不应取非法者恐诸大士初心入般 <lb ed="X" n="0663b17"/><lb ed="R092" n="0672a02"/>若者。若心境既除。何法修证。故虽见无为实际。即 <lb ed="X" n="0663b18"/><lb ed="R092" n="0672a03"/>不住无为见。是故念念勤修妙行。净<persName>佛</persName>国土成就 <lb ed="X" n="0663b19"/><lb ed="R092" n="0672a04"/>众生。故云不应取非法耳以是義故等者。谓<persName>佛</persName>常 <lb ed="X" n="0663b20"/><lb ed="R092" n="0672a05"/>示诸比丘众。我常示有示无。总扫众生执见。汝不 <lb ed="X" n="0663b21"/><lb ed="R092" n="0672a06"/>可随我文字而转。取有取无取非有非无之见。我 <lb ed="X" n="0663b22"/><lb ed="R092" n="0672a07"/>常示说如人度筏。于语言文字。莫生住见想故。又 <lb ed="X" n="0663b23"/><lb ed="R092" n="0672a08"/>如以指示月。莫以指上而作月想。无非树摇风动 <lb ed="X" n="0663b24"/><lb ed="R092" n="0672a09"/>擧扇类月云耳。法尙应捨何况非法者。谓实相心 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0663c" n="0663c"/> <lb ed="X" n="0663c01"/><lb ed="R092" n="0672a10"/>印之法捨却。尙不取见。况取非法断灭见者。若取 <lb ed="X" n="0663c02"/><lb ed="R092" n="0672a11"/>著法非法见。总成外道见也。故弥勒偈云。彼不住 <lb ed="X" n="0663c03"/><lb ed="R092" n="0672a12"/>随顺。于法中证智。如人捨船筏。法中義亦然。证智 <lb ed="X" n="0663c04"/><lb ed="R092" n="0672a13"/>者。以智了如。如相不可得。以如冥智。智相不可得。 <lb ed="X" n="0663c05"/><lb ed="R092" n="0672a14"/>如不可得。遍法界而周圆。智不可得。应用全而彰 <lb ed="X" n="0663c06"/><lb ed="R092" n="0672a15"/>于心目。所谓寂寂然。用繁兴以恒如。灵灵然。智周 <lb ed="X" n="0663c07"/><lb ed="R092" n="0672a16"/>鉴而常净。得法自性。唯证者方知耳。</p> <lb ed="X" n="0663c08"/><lb ed="R092" n="0672a17"/><p xml:id="pX25p0663c0801">△三断无相云何得说疑。<note place="inline">此疑从前第一疑中不可以身相得见<persName>如来</persName>意 <lb ed="X" n="0663c09"/><lb ed="R092" n="0672a18"/>而来分二</note>初问答断疑。二挍量显勝。<note place="inline">初章又二。初约疑处为问。二顺理实 <lb ed="X" n="0663c10"/><lb ed="R092" n="0672b01"/>答今</note>初疑处为问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c11"/><lb ed="R092" n="0672b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663c1101">须菩提于意云何<persName>如来</persName>得阿耨<note place="inline">至</note><persName>如来</persName>有所说法耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c12"/><lb ed="R092" n="0672b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663c1201">疏。因果不可得。故示无有相。云何得道果。菩提树 <lb ed="X" n="0663c13"/><lb ed="R092" n="0672b04"/>下说。故恐尊者疑。反问而征诘。</p><p xml:id="pX25p0663c1313" cb:place="inline">△二顺理实答二。 <lb ed="X" n="0663c14"/><lb ed="R092" n="0672b05"/>初略标正意。二究竟根由。今略标正意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c15"/><lb ed="R092" n="0672b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663c1501">须菩提言如我解<persName>佛</persName>所说義<note place="inline">至</note>无有定法<persName>如来</persName>可说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c16"/><lb ed="R092" n="0672b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663c1601">疏。尊者会<persName>佛</persName>意。我解<persName>佛</persName>法体。不得定有无。中道亦 <lb ed="X" n="0663c17"/><lb ed="R092" n="0672b08"/>不计。了了寂灭果。故无定法体。法体本自无生。言 <lb ed="X" n="0663c18"/><lb ed="R092" n="0672b09"/>辞相寂灭故。</p><p xml:id="pX25p0663c1806" cb:place="inline">△二究竟由二。初示法不可取。次因 <lb ed="X" n="0663c19"/><lb ed="R092" n="0672b10"/>名句出圣。今初示法不可取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c20"/><lb ed="R092" n="0672b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663c2001">何以故<persName>如来</persName>所说法皆不可取不可说非法非非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c21"/><lb ed="R092" n="0672b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663c2101">疏。偈云。应化非真<persName>佛</persName>。亦非说法者。由应化非真。故 <lb ed="X" n="0663c22"/><lb ed="R092" n="0672b13"/>所说语言文字无取著故。又不可以作有取。故云 <lb ed="X" n="0663c23"/><lb ed="R092" n="0672b14"/>非法。不可以作无取。故云非非法。</p><p xml:id="pX25p0663c2314" cb:place="inline">△次因名句出 <lb ed="X" n="0663c24"/><lb ed="R092" n="0672b15"/>圣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0664a" n="0664a"/> <lb ed="X" n="0664a01"/><lb ed="R092" n="0672b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664a0101">所以者何一切贤圣皆以无为法而有差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a02"/><lb ed="R092" n="0672b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664a0201">疏。虽本文字性空寂灭。无所取著。由斯实相妙音 <lb ed="X" n="0664a03"/><lb ed="R092" n="0672b18"/>随大小乘。三贤十圣機宜差别之见。差别之证。直 <lb ed="X" n="0664a04"/><lb ed="R092" n="0673a01"/>至等妙二觉之圣。由斯妙音。刹那暂闻。流入大圆 <lb ed="X" n="0664a05"/><lb ed="R092" n="0673a02"/>觉海。故净名经云。<persName>佛</persName>以一音演说法。众生随类各 <lb ed="X" n="0664a06"/><lb ed="R092" n="0673a03"/>得解。所谓于一乘法。分别说三。其犹水无深浅。因 <lb ed="X" n="0664a07"/><lb ed="R092" n="0673a04"/>機有差别耳。</p><p xml:id="pX25p0664a0706" cb:place="inline">△二挍量显勝二。初示離相福妙。二 <lb ed="X" n="0664a08"/><lb ed="R092" n="0673a05"/>持法转勝。今初示離相福妙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a09"/><lb ed="R092" n="0673a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664a0901">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>是故<persName>如来</persName>说福德多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a10"/><lb ed="R092" n="0673a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664a1001">疏。<persName>佛</persName>虽征示有为七宝满大千世界而用施者。意 <lb ed="X" n="0664a11"/><lb ed="R092" n="0673a08"/>指无为福勝。所以福勝者。菩萨以无住相想而行 <lb ed="X" n="0664a12"/><lb ed="R092" n="0673a09"/>施等诸行。即修離相福行。今尊者领会<persName>佛</persName>意。即答 <lb ed="X" n="0664a13"/><lb ed="R092" n="0673a10"/>離相之福。实果勝耳。</p><p xml:id="pX25p0664a1309" cb:place="inline">何以故下。重征福勝所以。是 <lb ed="X" n="0664a14"/><lb ed="R092" n="0673a11"/>福德性者。即離相福德之性。同真际等法性。是故 <lb ed="X" n="0664a15"/><lb ed="R092" n="0673a12"/><persName>佛</persName>说福德之性。最为多耳。</p><p xml:id="pX25p0664a1511" cb:place="inline">△二持法转勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a16"/><lb ed="R092" n="0673a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664a1601">若复有人于此经中<note place="inline">至</note>所谓<persName>佛</persName>法者即非<persName>佛</persName>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a17"/><lb ed="R092" n="0673a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664a1701">疏。<persName>佛</persName>重示上離相之福而不及持行演说之福。言 <lb ed="X" n="0664a18"/><lb ed="R092" n="0673a15"/>乃至四句偈者。擧少以况多也。然持经福勝者。盖 <lb ed="X" n="0664a19"/><lb ed="R092" n="0673a16"/>诸<persName>佛</persName>及所证法。无不从此般若而生。故称<persName>佛</persName>母。良 <lb ed="X" n="0664a20"/><lb ed="R092" n="0673a17"/>有以也。弥勒偈云。于实为了因。亦为馀生因。释曰。 <lb ed="X" n="0664a21"/><lb ed="R092" n="0673a18"/>了因者。成法身体。馀生因者。成报化体。谓<persName>佛</persName>示上 <lb ed="X" n="0664a22"/><lb ed="R092" n="0673b01"/>文離相行施不及者。只成报化果德。然斯離相因 <lb ed="X" n="0664a23"/><lb ed="R092" n="0673b02"/>行由持般若悟性之力。始得離相而成报<persName>佛</persName>。故为 <lb ed="X" n="0664a24"/><lb ed="R092" n="0673b03"/>馀生因耳。今持法演说得成法身者为了因。故又 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0664b" n="0664b"/> <lb ed="X" n="0664b01"/><lb ed="R092" n="0673b04"/>偈曰。唯独诸<persName>佛</persName>法。福成第一体。</p><p xml:id="pX25p0664b0113" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又恐尊者。取著 <lb ed="X" n="0664b02"/><lb ed="R092" n="0673b05"/>法见堕智障中。故云所谓<persName>佛</persName>法者即非<persName>佛</persName>法。圆极 <lb ed="X" n="0664b03"/><lb ed="R092" n="0673b06"/>菩提归无所得。即斯義故。</p> <lb ed="X" n="0664b04"/><lb ed="R092" n="0673b07"/><p xml:id="pX25p0664b0401">△四断声闻得果是取疑。<note place="inline">此疑从上无为法。不可取说而来。分二</note>初 <lb ed="X" n="0664b05"/><lb ed="R092" n="0673b08"/>断四果无我证。二断智障不取证。<note place="inline">初又四。初破我见证预流。二断 <lb ed="X" n="0664b06"/><lb ed="R092" n="0673b09"/>二果障。三断三果惑。四断四果惑尽</note>今初破我见障。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b07"/><lb ed="R092" n="0673b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664b0701">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>须陀洹是名须陀洹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b08"/><lb ed="R092" n="0673b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664b0801">宗泐师云。梵云须陀洹。华言入流。亦名预流果。此 <lb ed="X" n="0664b09"/><lb ed="R092" n="0673b12"/>声闻所证初果也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0664b0901" n="0664b0901"/><anchor xml:id="beg0664b0901" n="0664b0901"/>已<anchor xml:id="end0664b0901"/>断十种见惑。離四趣生。预入 <lb ed="X" n="0664b10"/><lb ed="R092" n="0673b13"/>圣人之流。故名入流。言无所入者。因破我见之惑。 <lb ed="X" n="0664b11"/><lb ed="R092" n="0673b14"/>故不著我证。入流果。又不著于六尘境界。故言不 <lb ed="X" n="0664b12"/><lb ed="R092" n="0673b15"/>入也。</p><p xml:id="pX25p0664b1203" cb:place="inline">△二断二果障。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b13"/><lb ed="R092" n="0673b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664b1301">须菩提于意云何斯陀含<note place="inline">至</note>是名斯陀含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b14"/><lb ed="R092" n="0673b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664b1401">疏。宗泐师云。梵语斯陀含。华言一来果。此声闻第 <lb ed="X" n="0664b15"/><lb ed="R092" n="0673b18"/>二果。盖欲界九品思惑。前六品<anchor xml:id="nkr_note_add_0664b1501" n="0664b1501"/><anchor xml:id="beg0664b1501" n="0664b1501"/>已<anchor xml:id="end0664b1501"/>断。後三品未断。 <lb ed="X" n="0664b16"/><lb ed="R092" n="0674a01"/>更须欲界一度受生。故云一来。实无往来者。谓不 <lb ed="X" n="0664b17"/><lb ed="R092" n="0674a02"/>著于往来之相也。</p><p xml:id="pX25p0664b1708" cb:place="inline">△三断三果惑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b18"/><lb ed="R092" n="0674a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664b1801">须菩提于意云何阿那含<note place="inline">至</note>是名阿那含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b19"/><lb ed="R092" n="0674a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664b1901">疏。宗泐师云。梵语阿那含。华言不来。此声闻第三 <lb ed="X" n="0664b20"/><lb ed="R092" n="0674a05"/>果也。断欲界思惑尽。不来欲界受生。故曰不来。言 <lb ed="X" n="0664b21"/><lb ed="R092" n="0674a06"/>实无不来者。谓不著于不来之相也。</p><p xml:id="pX25p0664b2115" cb:place="inline">△四断四果 <lb ed="X" n="0664b22"/><lb ed="R092" n="0674a07"/>惑尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b23"/><lb ed="R092" n="0674a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664b2301">须菩提于意云何阿罗汉<note place="inline">至</note>即为著我人众生寿者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b24"/><lb ed="R092" n="0674a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664b2401">疏。宗泐师云。梵语阿罗汉。华言无学。此声闻等四 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0664c" n="0664c"/> <lb ed="X" n="0664c01"/><lb ed="R092" n="0674a10"/>果也。此位断三界烦恼俱尽。究竟真理。无法可学。 <lb ed="X" n="0664c02"/><lb ed="R092" n="0674a11"/>故名无学。言实无有法名阿罗汉者。谓无无学证 <lb ed="X" n="0664c03"/><lb ed="R092" n="0674a12"/>之相也。若言有证即著四相耳。</p><p xml:id="pX25p0664c0313" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0664c0301" n="0664c0301"/><anchor xml:id="beg0664c0301" n="0664c0301"/>已<anchor xml:id="end0664c0301"/>上四果声闻因 <lb ed="X" n="0664c04"/><lb ed="R092" n="0674a13"/>破我见得证。论云向说无<persName>佛</persName>果可证。无<persName>佛</persName>法可说。 <lb ed="X" n="0664c05"/><lb ed="R092" n="0674a14"/>云何四果各取所证而说。恐起此疑。故<persName>佛</persName>约此而 <lb ed="X" n="0664c06"/><lb ed="R092" n="0674a15"/>问。善现皆答以離著。深会<persName>佛</persName>之意也。</p><p xml:id="pX25p0664c0615" cb:place="inline">△二断智障 <lb ed="X" n="0664c07"/><lb ed="R092" n="0674a16"/>不取证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664c08"/><lb ed="R092" n="0674a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664c0801"><persName>世尊</persName><persName>佛</persName>说我得无诤<note place="inline">至</note>而名须菩提是乐阿兰那行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664c09"/><lb ed="R092" n="0674a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664c0901">疏。宗泐师云。此乃善现引自<anchor xml:id="nkr_note_add_0664c0901" n="0664c0901"/><anchor xml:id="beg0664c0901" n="0664c0901"/>己<anchor xml:id="end0664c0901"/>所证離著。令人生 <lb ed="X" n="0664c10"/><lb ed="R092" n="0674b01"/>信也。然善现所证之果。不过无学。而<persName>世尊</persName>特称其 <lb ed="X" n="0664c11"/><lb ed="R092" n="0674b02"/>第一者。以无诤故也。梵语阿兰那行。华言无诤行。 <lb ed="X" n="0664c12"/><lb ed="R092" n="0674b03"/>无诤者。谓離二障。一者惑障。见思惑尽。二者智障。 <lb ed="X" n="0664c13"/><lb ed="R092" n="0674b04"/>则不计取涅槃性见。故无诤也。若云我自证。则堕 <lb ed="X" n="0664c14"/><lb ed="R092" n="0674b05"/>凡夫性。以实无所得。印我证寂静。</p><p xml:id="pX25p0664c1414" cb:place="inline">△五断释迦燃 <lb ed="X" n="0664c15"/><lb ed="R092" n="0674b06"/>灯取说疑<note place="inline">此疑亦从第三疑中不可取不可说而来</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664c16"/><lb ed="R092" n="0674b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664c1601"><persName>佛</persName>告须菩提于意云何<note place="inline">至</note>于法实无所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664c17"/><lb ed="R092" n="0674b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664c1701">此段断释迦燃灯授受之疑。善现述<anchor xml:id="nkr_note_add_0664c1701" n="0664c1701"/><anchor xml:id="beg0664c1701" n="0664c1701"/>己<anchor xml:id="end0664c1701"/>所证離著 <lb ed="X" n="0664c18"/><lb ed="R092" n="0674b09"/>固<anchor xml:id="nkr_note_add_0664c1801" n="0664c1801"/><anchor xml:id="beg0664c1801" n="0664c1801"/>已<anchor xml:id="end0664c1801"/>得矣。而<persName>如来</persName>又恐善现疑<persName>佛</persName>。若受燃灯之记。 <lb ed="X" n="0664c19"/><lb ed="R092" n="0674b10"/>于法实有所得。故兴此问。而探尊者曰。<persName>如来</persName>于然 <lb ed="X" n="0664c20"/><lb ed="R092" n="0674b11"/>灯<persName>佛</persName>前有法得不。善现会以实无所得是无疑矣。 <lb ed="X" n="0664c21"/><lb ed="R092" n="0674b12"/>夫无得者。非堕断灭见故。唯识母颂云。若时所缘 <lb ed="X" n="0664c22"/><lb ed="R092" n="0674b13"/>智无所得。尔时住唯识。離二取相故。夫離二取者。 <lb ed="X" n="0664c23"/><lb ed="R092" n="0674b14"/>得唯识真勝義性。是故法不得有无。始证无生际。</p> <lb ed="X" n="0664c24"/><lb ed="R092" n="0674b15"/><p xml:id="pX25p0664c2401">△六断严土违于不取疑<note place="inline">此疑亦从第三疑中不可取而来</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0665a" n="0665a"/> <lb ed="X" n="0665a01"/><lb ed="R092" n="0674b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665a0101">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>应无所住而生其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665a02"/><lb ed="R092" n="0674b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665a0201">疏。疑意。法不究竟取。诸菩萨云何修诸万行复取 <lb ed="X" n="0665a03"/><lb ed="R092" n="0674b18"/>净土耶。<persName>佛</persName>恐有此疑反问而诘之曰。菩萨莊严<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0665a04"/><lb ed="R092" n="0675a01"/>土不。<persName>佛</persName>一征问。尊者即会<persName>佛</persName>意云。莊严<persName>佛</persName>土者。即 <lb ed="X" n="0665a05"/><lb ed="R092" n="0675a02"/>非莊严。是名莊严耳。</p><p xml:id="pX25p0665a0509" cb:place="inline">夫修六度妙行。本離诸相。消 <lb ed="X" n="0665a06"/><lb ed="R092" n="0675a03"/>归唯识真勝義性。本自净耳。故云随其心净。即<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0665a07"/><lb ed="R092" n="0675a04"/>土净。</p><p xml:id="pX25p0665a0703" cb:place="inline">是故诸菩萨摩诃萨应如是生淸净心者。警 <lb ed="X" n="0665a08"/><lb ed="R092" n="0675a05"/>诫初心大士切不可堕于声色之处。故不应住色 <lb ed="X" n="0665a09"/><lb ed="R092" n="0675a06"/>等六尘缘影之境。以无所住而生其心也。</p><p xml:id="pX25p0665a0917" cb:place="inline">夫生心 <lb ed="X" n="0665a10"/><lb ed="R092" n="0675a07"/>者。以无所住心念念行施度等行。念念了施度等 <lb ed="X" n="0665a11"/><lb ed="R092" n="0675a08"/>相不可得故。由不可得即生灭相而无生灭。唯一 <lb ed="X" n="0665a12"/><lb ed="R092" n="0675a09"/>真如。所谓断障证真。如十五夜中之月渐渐圆明。 <lb ed="X" n="0665a13"/><lb ed="R092" n="0675a10"/>下文云。信心淸净即生实相。至<persName>佛</persName>果地实相分证 <lb ed="X" n="0665a14"/><lb ed="R092" n="0675a11"/>究竟方圆。名为生心者耳。偈云智习唯识性。如是 <lb ed="X" n="0665a15"/><lb ed="R092" n="0675a12"/>取净土。即寂光真境之净土。故无取为取也。</p><p xml:id="pX25p0665a1518" cb:place="inline">△七 <lb ed="X" n="0665a16"/><lb ed="R092" n="0675a13"/>断得受报身是取疑。<note place="inline">此疑亦从第三疑中不取而来。分二</note>初问断疑。 <lb ed="X" n="0665a17"/><lb ed="R092" n="0675a14"/>二挍量显勝。今初问断疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665a18"/><lb ed="R092" n="0675a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665a1801">须菩提譬如有人<note place="inline">至</note><persName>佛</persName>说非身是名大身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665a19"/><lb ed="R092" n="0675a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665a1901">疏。<persName>佛</persName>又恐尊者起疑曰。法既不可云自取自证。故 <lb ed="X" n="0665a20"/><lb ed="R092" n="0675a17"/>诸声闻及诸菩萨虽闻法音果证不可计云取证。 <lb ed="X" n="0665a21"/><lb ed="R092" n="0675a18"/>又诸菩萨修净土行。亦不可云取云证。云何诸菩 <lb ed="X" n="0665a22"/><lb ed="R092" n="0675b01"/>萨至果菩提。又取证法王身相耶。故拈此譬而探 <lb ed="X" n="0665a23"/><lb ed="R092" n="0675b02"/>问尊者曰。譬如有人身如<name role="" type="person">须弥山</name>。王分别自身我 <lb ed="X" n="0665a24"/><lb ed="R092" n="0675b03"/>为大不。尊者即深悟<persName>佛</persName>意云。谓诸菩萨转识成智。 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0665b" n="0665b"/> <lb ed="X" n="0665b01"/><lb ed="R092" n="0675b04"/>得有为无漏。顿空色心二法。决无分别自取。我今 <lb ed="X" n="0665b02"/><lb ed="R092" n="0675b05"/>得受报身果证。若刹那有自取相心。即堕凡夫限 <lb ed="X" n="0665b03"/><lb ed="R092" n="0675b06"/>量分际。决不冥同实际。由不取故冥同实际。故尊 <lb ed="X" n="0665b04"/><lb ed="R092" n="0675b07"/>者答云甚大。犹如<name role="" type="person">须弥山</name>王住世间中。最高最大。 <lb ed="X" n="0665b05"/><lb ed="R092" n="0675b08"/>终不取自相故。菩萨亦尔。得受报身之时。终不云 <lb ed="X" n="0665b06"/><lb ed="R092" n="0675b09"/>自取证。得受大报身相。因无自身相故。以无得为 <lb ed="X" n="0665b07"/><lb ed="R092" n="0675b10"/>得。无受为受。離诸相故。同真际等法性。故云<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0665b08"/><lb ed="R092" n="0675b11"/>非身是名大身。故弥勒偈云。如山王无取。受报亦 <lb ed="X" n="0665b09"/><lb ed="R092" n="0675b12"/>复然。远離于诸漏。及有为法故。又云证无漏无为。 <lb ed="X" n="0665b10"/><lb ed="R092" n="0675b13"/>非身是大身。</p><p xml:id="pX25p0665b1006" cb:place="inline">夫<persName>佛</persName>菩提者。息心达本。万虑都捐。智 <lb ed="X" n="0665b11"/><lb ed="R092" n="0675b14"/>離中际。寧得有无。故前文<persName>佛</persName>示法不可取。辞不可 <lb ed="X" n="0665b12"/><lb ed="R092" n="0675b15"/>得。是故尊者亡证。迦文亡取。取证寂然。以如如智。 <lb ed="X" n="0665b13"/><lb ed="R092" n="0675b16"/>证如如性。故依正二报冥同实际。息却心意识耳。</p> <lb ed="X" n="0665b14"/><lb ed="R092" n="0675b17"/><p xml:id="pX25p0665b1401">△二挍量勝二。初外财显勝。二内财显勝<note place="inline">初又二。初正挍 <lb ed="X" n="0665b15"/><lb ed="R092" n="0675b18"/>显勝。二别显经勝</note>今初又二。<note place="inline">初彰漏福至勝。二特显法勝</note>今初彰漏福 <lb ed="X" n="0665b16"/><lb ed="R092" n="0676a01"/>至勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665b17"/><lb ed="R092" n="0676a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665b1701">须菩提如恒河中所有沙数<note place="inline">至</note>须菩提言甚多<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665b18"/><lb ed="R092" n="0676a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665b1801">疏。宗泐师云。恒河西竺之河。周四十里。其河中沙 <lb ed="X" n="0665b19"/><lb ed="R092" n="0676a04"/>最多最细。<persName>佛</persName>多近此说法。故取为喩。夫说一大千 <lb ed="X" n="0665b20"/><lb ed="R092" n="0676a05"/>世界七宝佈施福尙殊勝。况今拈一恒河中沙。重 <lb ed="X" n="0665b21"/><lb ed="R092" n="0676a06"/>数多多恒河。而多多恒河中沙。复数多多大千世 <lb ed="X" n="0665b22"/><lb ed="R092" n="0676a07"/>界。即此多多大千世界满中七宝遍施益众。其有 <lb ed="X" n="0665b23"/><lb ed="R092" n="0676a08"/>漏因果福德实无可喩。所谓等空界而为量。遍三 <lb ed="X" n="0665b24"/><lb ed="R092" n="0676a09"/>世以无尽。斯为<persName>佛</persName>藉喩義。以彰法勝耳。</p><p xml:id="pX25p0665b2416" cb:place="inline">△二特显 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0665c" n="0665c"/> <lb ed="X" n="0665c01"/><lb ed="R092" n="0676a10"/>法勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665c02"/><lb ed="R092" n="0676a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665c0201"><persName>佛</persName>告须菩提若善男子<note place="inline">至</note>而此福德勝前福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665c03"/><lb ed="R092" n="0676a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665c0301">疏。夫得一句義。能破异熟二障。所谓荡五蕴而非 <lb ed="X" n="0665c04"/><lb ed="R092" n="0676a13"/>有。洗凡圣眼而入一心。圆极菩提归无所得。况四 <lb ed="X" n="0665c05"/><lb ed="R092" n="0676a14"/>句偈得法圆妙者哉。故今周遍恒沙廣施益众。未 <lb ed="X" n="0665c06"/><lb ed="R092" n="0676a15"/>破五蕴终有漏故。云此无漏之福勝前有漏之福。 <lb ed="X" n="0665c07"/><lb ed="R092" n="0676a16"/>所以越过恒沙。未足奇也。</p><p xml:id="pX25p0665c0711" cb:place="inline">△二别显经勝四。初尊 <lb ed="X" n="0665c08"/><lb ed="R092" n="0676a17"/>处赞人。二约義辨名。三施福劣尘。四感果離相。今 <lb ed="X" n="0665c09"/><lb ed="R092" n="0676a18"/>初尊处赞人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665c10"/><lb ed="R092" n="0676b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665c1001">复次须菩提随说是经<note place="inline">至</note>即为有<persName>佛</persName>若尊重弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665c11"/><lb ed="R092" n="0676b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665c1101">宗泐云。藏<persName>佛</persName>舍利之处谓之塔。奉<persName>佛</persName>形像之处谓 <lb ed="X" n="0665c12"/><lb ed="R092" n="0676b03"/>之庙。随说此经四句偈处。天人固当敬之如<persName>佛</persName>塔 <lb ed="X" n="0665c13"/><lb ed="R092" n="0676b04"/>庙。况能具足持诵者乎。</p><p xml:id="pX25p0665c1310" cb:place="inline">成就最上第一稀有之法 <lb ed="X" n="0665c14"/><lb ed="R092" n="0676b05"/>者。成无上<persName>佛</persName>果菩提也。</p><p xml:id="pX25p0665c1410" cb:place="inline">若是经典等者。经典所在 <lb ed="X" n="0665c15"/><lb ed="R092" n="0676b06"/>即<persName>佛</persName>之所在。持说之人即<persName>佛</persName>弟子。因法乃尊也。</p><p xml:id="pX25p0665c1519" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0665c16"/><lb ed="R092" n="0676b07"/>二约義辨名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665c17"/><lb ed="R092" n="0676b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665c1701">尔时须菩提白<persName>佛</persName>言<note place="inline">至</note>白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName><persName>如来</persName>无所说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665c18"/><lb ed="R092" n="0676b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665c1801">宗泐云。善现既闻持经成就稀有之法。故问此经 <lb ed="X" n="0665c19"/><lb ed="R092" n="0676b10"/>何名。我等云何受持。</p><p xml:id="pX25p0665c1909" cb:place="inline"><persName>佛</persName>答此经名金刚般若波罗 <lb ed="X" n="0665c20"/><lb ed="R092" n="0676b11"/>蜜。能断一切疑破一切执。断十障证十如。金刚妙 <lb ed="X" n="0665c21"/><lb ed="R092" n="0676b12"/>智到彼岸耳。汝当奉持。奉持有三。一者见道分持。 <lb ed="X" n="0665c22"/><lb ed="R092" n="0676b13"/>谓闻文字般若章句。圆觉妙心廓然开悟。顿忘人 <lb ed="X" n="0665c23"/><lb ed="R092" n="0676b14"/>法而了真空。直至了无所了息心达本源者。是为 <lb ed="X" n="0665c24"/><lb ed="R092" n="0676b15"/>得见道分。奉而持之者也。二者以观照般若妙利 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0666a" n="0666a"/> <lb ed="X" n="0666a01"/><lb ed="R092" n="0676b16"/>之智。念念照常理。心心息幻尘。遍观诸法性。无假 <lb ed="X" n="0666a02"/><lb ed="R092" n="0676b17"/>亦无真。所谓一空一切空。一假一切假。一中一切 <lb ed="X" n="0666a03"/><lb ed="R092" n="0676b18"/>中。以无分别智。无证分别如。能所冥合。顿入第一 <lb ed="X" n="0666a04"/><lb ed="R092" n="0677a01"/>義谛者。名为得修道分。奉而持之者也。三者断障 <lb ed="X" n="0666a05"/><lb ed="R092" n="0677a02"/>证真。无明永别。息却心意识种净尽无馀。真寂灭 <lb ed="X" n="0666a06"/><lb ed="R092" n="0677a03"/>场大阿兰若者。名为得证道分。奉而持之者也。前 <lb ed="X" n="0666a07"/><lb ed="R092" n="0677a04"/>属初心。次属地位。後属<persName>佛</persName>果。然破执断疑。虽用般 <lb ed="X" n="0666a08"/><lb ed="R092" n="0677a05"/>若之智以了于如。而如智之相了不可得。故云即 <lb ed="X" n="0666a09"/><lb ed="R092" n="0677a06"/>非般若波罗蜜也。故心经云。无智亦无得。</p><p xml:id="pX25p0666a0917" cb:place="inline"><persName>如来</persName>又 <lb ed="X" n="0666a10"/><lb ed="R092" n="0677a07"/>虑尊者。既无知智可得。云何又言。以文字三般若 <lb ed="X" n="0666a11"/><lb ed="R092" n="0677a08"/>等断障证真耶。故又征诘般若有可说耶。无可说 <lb ed="X" n="0666a12"/><lb ed="R092" n="0677a09"/>耶。尊者答云。以文字性空寂灭无所说故。法花云。 <lb ed="X" n="0666a13"/><lb ed="R092" n="0677a10"/>是法不可示言词相寂灭耳。</p><p xml:id="pX25p0666a1312" cb:place="inline">△三施福劣尘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666a14"/><lb ed="R092" n="0677a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666a1401">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>世界非世界是名世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666a15"/><lb ed="R092" n="0677a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666a1501">疏。由前云。无量恒沙遍施益众。无非转报异熟果 <lb ed="X" n="0666a16"/><lb ed="R092" n="0677a13"/>福至廣至大。虽斯有情异熟福果。由成贪等烦恼 <lb ed="X" n="0666a17"/><lb ed="R092" n="0677a14"/>障性。不及微尘世界是无情无记。不生贪等恼性 <lb ed="X" n="0666a18"/><lb ed="R092" n="0677a15"/>不落损益之记。夫修有漏善。因通善恶。果唯无记。 <lb ed="X" n="0666a19"/><lb ed="R092" n="0677a16"/>故修善得益记。造恶得损记。今微尘世界。是唯无 <lb ed="X" n="0666a20"/><lb ed="R092" n="0677a17"/>记。既无善恶之因。焉属异熟苦乐损益之果。故无 <lb ed="X" n="0666a21"/><lb ed="R092" n="0677a18"/>染心烦恼。由是挍量遍施有情。不及尘界无情无 <lb ed="X" n="0666a22"/><lb ed="R092" n="0677b01"/>记之论。</p><p xml:id="pX25p0666a2204" cb:place="inline">今名句文身。在二十四个不相应中。亦属 <lb ed="X" n="0666a23"/><lb ed="R092" n="0677b02"/>无记。然斯无记。超勝于前无记。所以超勝者。由前 <lb ed="X" n="0666a24"/><lb ed="R092" n="0677b03"/>无记。只不落损益。今兹名句。虽是无记。是无漏妙 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0666b" n="0666b"/> <lb ed="X" n="0666b01"/><lb ed="R092" n="0677b04"/>法。若人得闻开悟。能断烦恼。能证菩提。成无漏妙 <lb ed="X" n="0666b02"/><lb ed="R092" n="0677b05"/>果。是故超勝。由故非微尘。由故非也界也。</p><p xml:id="pX25p0666b0217" cb:place="inline">谓微尘 <lb ed="X" n="0666b03"/><lb ed="R092" n="0677b06"/>是因。世界是果。又世界散而为尘。微尘聚而为世 <lb ed="X" n="0666b04"/><lb ed="R092" n="0677b07"/>界。由故有散有聚无有定性。以喩金刚自性异熟 <lb ed="X" n="0666b05"/><lb ed="R092" n="0677b08"/>果空。永断生灭非生灭之相。则非因非果。证入大 <lb ed="X" n="0666b06"/><lb ed="R092" n="0677b09"/>圆觉耳。</p><p xml:id="pX25p0666b0604" cb:place="inline">又前是有漏无记。今此断障证旨是无漏 <lb ed="X" n="0666b07"/><lb ed="R092" n="0677b10"/>无记。故所辗转挍量斯经宗旨。乃勝中之勝矣。</p><p xml:id="pX25p0666b0719" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0666b08"/><lb ed="R092" n="0677b11"/>四感果離相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666b09"/><lb ed="R092" n="0677b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666b0901">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>是名三十二相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666b10"/><lb ed="R092" n="0677b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666b1001">宗泐师云。三十二相者应身相也。非相者法身相 <lb ed="X" n="0666b11"/><lb ed="R092" n="0677b14"/>也。是名三十二相者。应全是法。法全是应。不妨说 <lb ed="X" n="0666b12"/><lb ed="R092" n="0677b15"/>三十二相也。言施宝之福纵能成<persName>佛</persName>身相。但是应 <lb ed="X" n="0666b13"/><lb ed="R092" n="0677b16"/>身。不及持说功德能成法身。故云感果離相耳。</p><p xml:id="pX25p0666b1319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0666b14"/><lb ed="R092" n="0677b17"/>二内财显勝二。初正挍量。二别显殊勝。今初正较 <lb ed="X" n="0666b15"/><lb ed="R092" n="0677b18"/>量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666b16"/><lb ed="R092" n="0678a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666b1601">须菩提若有善男子善女人<note place="inline">至</note>为他人说其福甚多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666b17"/><lb ed="R092" n="0678a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666b1701">宗泐云。七宝佈施外财也。身命佈施内财也。身施 <lb ed="X" n="0666b18"/><lb ed="R092" n="0678a03"/>者。如尸毘王代鸽是也。命施者。如萨埵饲虎是也。 <lb ed="X" n="0666b19"/><lb ed="R092" n="0678a04"/>以轻重较之。则外财易而内财难。然斯二施皆有 <lb ed="X" n="0666b20"/><lb ed="R092" n="0678a05"/>为有漏因果。总不如持说四句能取菩提之妙果 <lb ed="X" n="0666b21"/><lb ed="R092" n="0678a06"/>也。</p><p xml:id="pX25p0666b2102" cb:place="inline">△二别显殊勝四。初泣歎法深。二今信得益。三 <lb ed="X" n="0666b22"/><lb ed="R092" n="0678a07"/>当信同<persName>佛</persName>。四闻信不怖。<note place="inline">以上四科。总显法勝。離相得益。超<persName>佛</persName>果地</note>今初 <lb ed="X" n="0666b23"/><lb ed="R092" n="0678a08"/>泣歎法深。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666b24"/><lb ed="R092" n="0678a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666b2401">尔时须菩提闻说是经<note place="inline">至</note>未曾得闻如是之经。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0666c" n="0666c"/> <lb ed="X" n="0666c01"/><lb ed="R092" n="0678a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666c0101">宗泐师云。善现听捨内外二财。褈褈挍量。节节断 <lb ed="X" n="0666c02"/><lb ed="R092" n="0678a11"/>疑。搜尽穷源。总不及持经功德之勝。故尊者深领 <lb ed="X" n="0666c03"/><lb ed="R092" n="0678a12"/><persName>佛</persName>旨。于内外根境荡然淸净。顿入二空心印之法。 <lb ed="X" n="0666c04"/><lb ed="R092" n="0678a13"/>故尊者歎云。稀有<persName>佛</persName>说甚深旨趣。我从昔来所得 <lb ed="X" n="0666c05"/><lb ed="R092" n="0678a14"/>慧眼。未曾得悟如是实相深妙之经。夫尊者慧眼。 <lb ed="X" n="0666c06"/><lb ed="R092" n="0678a15"/>非大乘之慧眼。即证小乘之慧眼也。故尊者前得 <lb ed="X" n="0666c07"/><lb ed="R092" n="0678a16"/>小乘慧眼。今闻<persName>佛</persName>深旨。顿悟圆明。得法眼净。<anchor xml:id="nkr_note_add_0666c0701" n="0666c0701"/><anchor xml:id="beg0666c0701" n="0666c0701"/>已<anchor xml:id="end0666c0701"/>入 <lb ed="X" n="0666c08"/><lb ed="R092" n="0678a17"/>通达位。至近八地得分证真如矣。或有教说。尊者 <lb ed="X" n="0666c09"/><lb ed="R092" n="0678a18"/>是靑龙陀<persName>佛</persName>一转。今权示小乘。故<anchor xml:id="nkr_note_add_0666c0901" n="0666c0901"/><anchor xml:id="beg0666c0901" n="0666c0901"/>己<anchor xml:id="end0666c0901"/>未晓。启请如 <lb ed="X" n="0666c10"/><lb ed="R092" n="0678b01"/>来般若妙门褈褈详究。节节穷源。俾令在会之众 <lb ed="X" n="0666c11"/><lb ed="R092" n="0678b02"/>住小乘者。见尊者一悟。即入迴心向道。顿捨小乘。 <lb ed="X" n="0666c12"/><lb ed="R092" n="0678b03"/>又令初心菩萨。生其惭愧。永不退转。顿证无生。小 <lb ed="X" n="0666c13"/><lb ed="R092" n="0678b04"/>乘尙以闻悟。况大乘乎。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0666c1301" n="0666c1301"/><anchor xml:id="beg0666c1301" n="0666c1301"/>已<anchor xml:id="end0666c1301"/>证无生忍者。即一生 <lb ed="X" n="0666c14"/><lb ed="R092" n="0678b05"/>当得阿耨菩提。向下尊者。故庆现未众機。必深悟 <lb ed="X" n="0666c15"/><lb ed="R092" n="0678b06"/>实相。决记无生忍耳。</p><p xml:id="pX25p0666c1509" cb:place="inline">△二今信得益。文二。<note place="inline">初由信得益。次 <lb ed="X" n="0666c16"/><lb ed="R092" n="0678b07"/>得益所以</note>今初由信得益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666c17"/><lb ed="R092" n="0678b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666c1701"><persName>世尊</persName>若复有人得闻是经信心淸净即生实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666c18"/><lb ed="R092" n="0678b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666c1801">尊者庆现在生信心者。即顿忘人法了真空故。是 <lb ed="X" n="0666c19"/><lb ed="R092" n="0678b10"/>入通达位也。生实相者。即得断障。得分证真如。是 <lb ed="X" n="0666c20"/><lb ed="R092" n="0678b11"/>入修习位也。以至实相圆成。得究竟位也。下文云。 <lb ed="X" n="0666c21"/><lb ed="R092" n="0678b12"/>離一切相即诸<persName>佛</persName>也。又云。应无所住而生其心。即 <lb ed="X" n="0666c22"/><lb ed="R092" n="0678b13"/>生如是实相心也。</p><p xml:id="pX25p0666c2208" cb:place="inline">△次得益所以。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666c23"/><lb ed="R092" n="0678b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666c2301">当知是人成就第一<note place="inline">至</note>是故<persName>如来</persName>说名实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666c24"/><lb ed="R092" n="0678b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666c2401">疏。夫因生信。得证如是妙实相地。故云成就第一 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0667a" n="0667a"/> <lb ed="X" n="0667a01"/><lb ed="R092" n="0678b16"/>稀有功德至超彼岸云耳。</p><p xml:id="pX25p0667a0111" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>是实相下。由证彼 <lb ed="X" n="0667a02"/><lb ed="R092" n="0678b17"/>岸得越相即非相。是名真实相也。</p><p xml:id="pX25p0667a0214" cb:place="inline">△三庆当信同 <lb ed="X" n="0667a03"/><lb ed="R092" n="0678b18"/><persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a04"/><lb ed="R092" n="0679a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667a0401"><persName>世尊</persName>我今得闻如是经典<note place="inline">至</note>離一切诸相即名诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a05"/><lb ed="R092" n="0679a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667a0501">疏。尊者前庆现機得益稀有。次庆未来之機。若闻 <lb ed="X" n="0667a06"/><lb ed="R092" n="0679a03"/>此经更称稀有。所以称稀有者。宗泐师云。我今値 <lb ed="X" n="0667a07"/><lb ed="R092" n="0679a04"/><persName>佛</persName>获听此经。<note place="inline">信解受持不以为难</note>而未来众生得闻是经。若 <lb ed="X" n="0667a08"/><lb ed="R092" n="0679a05"/>能依此而修是为真修。依此而证是为真证。所以 <lb ed="X" n="0667a09"/><lb ed="R092" n="0679a06"/>然者。若人刹那生信。即得见道分。修道分。证道分。 <lb ed="X" n="0667a10"/><lb ed="R092" n="0679a07"/>顿破我人四相。離此诸相即成正觉。故名为<persName>佛</persName>。是 <lb ed="X" n="0667a11"/><lb ed="R092" n="0679a08"/>故云稀有中之稀有。</p><p xml:id="pX25p0667a1109" cb:place="inline">△四闻信不怖三。初印证尊 <lb ed="X" n="0667a12"/><lb ed="R092" n="0679a09"/>者。次获法離怖。三超第一彼岸。今初印证尊者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a13"/><lb ed="R092" n="0679a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667a1301"><persName>佛</persName>告须菩提如是如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a14"/><lb ed="R092" n="0679a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667a1401"><persName>佛</persName>印如是又如是者。有二義。一印尊者自悟。得法 <lb ed="X" n="0667a15"/><lb ed="R092" n="0679a12"/>眼净。二印现未二機。得证实相之语。故印如是中 <lb ed="X" n="0667a16"/><lb ed="R092" n="0679a13"/>之如是耳。</p><p xml:id="pX25p0667a1605" cb:place="inline">△次获法離怖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a17"/><lb ed="R092" n="0679a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667a1701">若复有人得闻是经<note place="inline">至</note>当知是人甚为稀有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a18"/><lb ed="R092" n="0679a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667a1801">疏。不惊者。谓小乘权教二機。闻此真空实相妙旨 <lb ed="X" n="0667a19"/><lb ed="R092" n="0679a16"/>决生惊疑。今决不生者。故称稀有。得入通达见道 <lb ed="X" n="0667a20"/><lb ed="R092" n="0679a17"/>分也。次不怖不畏者。谓入初地时。顿悟声色圆明。 <lb ed="X" n="0667a21"/><lb ed="R092" n="0679a18"/>捨异生障。证一分遍行真如。遍行者。即周遍一切 <lb ed="X" n="0667a22"/><lb ed="R092" n="0679b01"/>妙行。尽入真如大海更无馀法。所谓了六度而即 <lb ed="X" n="0667a23"/><lb ed="R092" n="0679b02"/>一心。悟万行而即一体。始证一切色。无非<persName>佛</persName>色。证 <lb ed="X" n="0667a24"/><lb ed="R092" n="0679b03"/>一切相。无非<persName>佛</persName>相。所以永離怖畏。渐证真如大海。 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0667b" n="0667b"/> <lb ed="X" n="0667b01"/><lb ed="R092" n="0679b04"/>故称稀有。得第一彼岸。</p><p xml:id="pX25p0667b0110" cb:place="inline">△三超第一彼岸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b02"/><lb ed="R092" n="0679b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667b0201">何以故须菩提<persName>如来</persName>说第一<note place="inline">至</note>是名第一波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b03"/><lb ed="R092" n="0679b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667b0301">疏。<persName>佛</persName>虽示般若第一彼岸者。然法本无说。虑恐初 <lb ed="X" n="0667b04"/><lb ed="R092" n="0679b07"/>地位機。又生般若智障。故又扫云。<persName>佛</persName>虽示般若第 <lb ed="X" n="0667b05"/><lb ed="R092" n="0679b08"/>一。然而又切不可以住般若智见。若生般若智见。 <lb ed="X" n="0667b06"/><lb ed="R092" n="0679b09"/>而後地诸障。决不能断。妙圆觉海。决难证耳。</p> <lb ed="X" n="0667b07"/><lb ed="R092" n="0679b10"/><p xml:id="pX25p0667b0701">△八断行说未脱苦果疑二。<note place="inline">此疑从上捨身佈施而来</note>初证无 <lb ed="X" n="0667b08"/><lb ed="R092" n="0679b11"/>相以为忍。二劝離相以修忍。今初又二。初略标忍 <lb ed="X" n="0667b09"/><lb ed="R092" n="0679b12"/>体。二擧行释成。今初略标忍体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b10"/><lb ed="R092" n="0679b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667b1001">须菩提忍辱波罗蜜<note place="inline">至</note>是名忍辱波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b11"/><lb ed="R092" n="0679b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667b1101">忍辱者。六度之一也。安受曰忍。毁害曰辱。前云捨 <lb ed="X" n="0667b12"/><lb ed="R092" n="0679b15"/>身命之福报。是生死苦因。不及持说之福。此之行 <lb ed="X" n="0667b13"/><lb ed="R092" n="0679b16"/>忍亦捨身命。不成苦因者何也。<persName>佛</persName>恐尊者有此疑 <lb ed="X" n="0667b14"/><lb ed="R092" n="0679b17"/>意。故<persName>佛</persName>示断疑文曰。须菩提。由忍行心。方到彼岸。 <lb ed="X" n="0667b15"/><lb ed="R092" n="0679b18"/><persName>佛</persName>示忍辱即非忍辱行耳。所以非忍辱者。了内外 <lb ed="X" n="0667b16"/><lb ed="R092" n="0680a01"/>心境不可得故。由不可得。故云忍辱。即非忍行心。 <lb ed="X" n="0667b17"/><lb ed="R092" n="0680a02"/>夫忍辱者。有二義。一生忍。内有能忍之心。外有所 <lb ed="X" n="0667b18"/><lb ed="R092" n="0680a03"/>忍之境。未除。二法忍者。不见有少法可生。少法可 <lb ed="X" n="0667b19"/><lb ed="R092" n="0680a04"/>灭。生灭心相廓彻淸净。故证離相行耳。</p><p xml:id="pX25p0667b1916" cb:place="inline">△二擧行 <lb ed="X" n="0667b20"/><lb ed="R092" n="0680a05"/>释成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b21"/><lb ed="R092" n="0680a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667b2101">何以故须菩提如我昔为<note place="inline">至</note>无众生相无寿者相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b22"/><lb ed="R092" n="0680a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667b2201">宗泐师云。如是忍行<persName>佛</persName>昔曾行。故引歌利王。割截 <lb ed="X" n="0667b23"/><lb ed="R092" n="0680a08"/>苦行之事。以证明之。梵语歌利。华言极恶。<persName>佛</persName>累宿 <lb ed="X" n="0667b24"/><lb ed="R092" n="0680a09"/>世作仙人时。山中修道。王因畋猎。忽睡片时。宫妃 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0667c" n="0667c"/> <lb ed="X" n="0667c01"/><lb ed="R092" n="0680a10"/>女等。遊玩深山。忽睹仙人。端坐入定。而回绕之。仙 <lb ed="X" n="0667c02"/><lb ed="R092" n="0680a11"/>人即生慈念。而开导之。王睡忽省。见侍从不在。即 <lb ed="X" n="0667c03"/><lb ed="R092" n="0680a12"/>生恼怖而寻访之。见自侍从回绕仙人。王即生恼。 <lb ed="X" n="0667c04"/><lb ed="R092" n="0680a13"/>怒而问之曰。尔可所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0667c0401" n="0667c0401"/><anchor xml:id="beg0667c0401" n="0667c0401"/>已<anchor xml:id="end0667c0401"/>办否。答曰。未办。又问。可 <lb ed="X" n="0667c05"/><lb ed="R092" n="0680a14"/>生贪爱不。仙人答曰。不生贪爱。王言不信。又问。尔 <lb ed="X" n="0667c06"/><lb ed="R092" n="0680a15"/>道修行以何为本。答曰。以持戒忍辱为本。王曰。尔 <lb ed="X" n="0667c07"/><lb ed="R092" n="0680a16"/>既忍辱。吾当割截耳鼻。仙人凝然不动。侍从即止 <lb ed="X" n="0667c08"/><lb ed="R092" n="0680a17"/>王曰。此圣人也。王曰。他既圣人。更再割截。去其手 <lb ed="X" n="0667c09"/><lb ed="R092" n="0680a18"/>足看其动否。仙人又凝然不动。而仙人护法神众。 <lb ed="X" n="0667c10"/><lb ed="R092" n="0680b01"/>即生恼怒。空中大石。如雨而下。王即忏悔。求救曰。 <lb ed="X" n="0667c11"/><lb ed="R092" n="0680b02"/>愿求大士。莫生嗔恨。答曰。我无嗔恨。尔无果报。王 <lb ed="X" n="0667c12"/><lb ed="R092" n="0680b03"/>曰。实难信也。答曰。我有嗔恨无慈愍尔者。我身割 <lb ed="X" n="0667c13"/><lb ed="R092" n="0680b04"/>截不得如故。我若决无嗔恨。反有慈忍尔者。我身 <lb ed="X" n="0667c14"/><lb ed="R092" n="0680b05"/>还复如故。仙人立誓。大石即止身体如故。由我昔 <lb ed="X" n="0667c15"/><lb ed="R092" n="0680b06"/>得无生智力。能除我人等四相。了五蕴相本来空 <lb ed="X" n="0667c16"/><lb ed="R092" n="0680b07"/>故。</p><p xml:id="pX25p0667c1602" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又引于五百世。作忍辱仙人。我于尔时亦離 <lb ed="X" n="0667c17"/><lb ed="R092" n="0680b08"/>我人等四相。凡有一切来毁我者。我亦无生智力 <lb ed="X" n="0667c18"/><lb ed="R092" n="0680b09"/>而破除之。反以悲心而拔济之。是故恒习悲智二 <lb ed="X" n="0667c19"/><lb ed="R092" n="0680b10"/>心双运之力。证非一生妙行。况一世乎。故弥勒偈 <lb ed="X" n="0667c20"/><lb ed="R092" n="0680b11"/>云。離我及恚相。实无于苦恼。共乐有慈悲。如是苦 <lb ed="X" n="0667c21"/><lb ed="R092" n="0680b12"/>行果。又云。为忍波罗蜜。习彼能学心。能学心者。即 <lb ed="X" n="0667c22"/><lb ed="R092" n="0680b13"/>悲智双运。随顺无住法性。以不住生死及涅槃故。 <lb ed="X" n="0667c23"/><lb ed="R092" n="0680b14"/>乃习如是妙行心耳。</p><p xml:id="pX25p0667c2309" cb:place="inline">△二劝初心離相以运悲智。 <lb ed="X" n="0667c24"/><lb ed="R092" n="0680b15"/>分三。初正劝示離相。二劝双运悲智。三示離诸相。 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0668a" n="0668a"/> <lb ed="X" n="0668a01"/><lb ed="R092" n="0680b16"/>今初。正劝示離相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668a02"/><lb ed="R092" n="0680b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668a0201">是故须菩提菩萨应離<note place="inline">至</note>若心有住即为非住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668a03"/><lb ed="R092" n="0680b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668a0301">宗泐师云。<persName>佛</persName>纍世行忍。以无我故。得成菩提。故劝 <lb ed="X" n="0668a04"/><lb ed="R092" n="0681a01"/>示初心大士。应離诸相。離相者。即不住色声香味 <lb ed="X" n="0668a05"/><lb ed="R092" n="0681a02"/>触法六尘心也。所以不住六尘心者。以了诸法从 <lb ed="X" n="0668a06"/><lb ed="R092" n="0681a03"/>本来常自寂灭相。是故菩提不住六尘不離六尘。 <lb ed="X" n="0668a07"/><lb ed="R092" n="0681a04"/>应生无所住心。设有一法。勝过一法。亦不取之。所 <lb ed="X" n="0668a08"/><lb ed="R092" n="0681a05"/>谓魔<persName>佛</persName>幷遣。靑天也须吃棒。故经云。若心有住则 <lb ed="X" n="0668a09"/><lb ed="R092" n="0681a06"/>为非住<persName>佛</persName>道矣。</p><p xml:id="pX25p0668a0907" cb:place="inline">△二劝双运悲智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668a10"/><lb ed="R092" n="0681a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668a1001">是故<persName>佛</persName>说菩萨心不应住色佈施<note place="inline">至</note>应如是佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668a11"/><lb ed="R092" n="0681a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668a1101">是故者。承前契後之辞。前示<persName>佛</persName>行忍行。皆以悲智 <lb ed="X" n="0668a12"/><lb ed="R092" n="0681a09"/>双运忘我離相之力。今<persName>佛</persName>劝示離相之後。亦劝示 <lb ed="X" n="0668a13"/><lb ed="R092" n="0681a10"/>以悲智双运之力。而成就菩提。</p><p xml:id="pX25p0668a1313" cb:place="inline">分二義。一先示菩 <lb ed="X" n="0668a14"/><lb ed="R092" n="0681a11"/>萨不应住色佈施者。运智也。宗泐师云。夫色为六 <lb ed="X" n="0668a15"/><lb ed="R092" n="0681a12"/>尘之首。施为六度之初。今擧其初即摄其後。不住 <lb ed="X" n="0668a16"/><lb ed="R092" n="0681a13"/>色等六尘而行施等行者。菩萨以无生般若妙智。 <lb ed="X" n="0668a17"/><lb ed="R092" n="0681a14"/>了施无施相。达五蕴内外三轮空寂。即不住生死 <lb ed="X" n="0668a18"/><lb ed="R092" n="0681a15"/>际也。</p><p xml:id="pX25p0668a1803" cb:place="inline">次<persName>佛</persName>又示尊者。菩萨为利益一切众生应如 <lb ed="X" n="0668a19"/><lb ed="R092" n="0681a16"/>是佈施者。运悲也。谓菩萨虽以般若照空離相。但 <lb ed="X" n="0668a20"/><lb ed="R092" n="0681a17"/>恐若无悲心。则堕无为坑见。懒修万行不度生耳。 <lb ed="X" n="0668a21"/><lb ed="R092" n="0681a18"/>故菩萨为利生脱苦忘<anchor xml:id="nkr_note_add_0668a2101" n="0668a2101"/><anchor xml:id="beg0668a2101" n="0668a2101"/>己<anchor xml:id="end0668a2101"/>。念念而行财施法施无 <lb ed="X" n="0668a22"/><lb ed="R092" n="0681b01"/>畏施等。利诸生也。则菩萨不堕涅槃见也。</p><p xml:id="pX25p0668a2217" cb:place="inline">问。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0668a2201" n="0668a2201"/><anchor xml:id="beg0668a2201" n="0668a2201"/>已<anchor xml:id="end0668a2201"/> <lb ed="X" n="0668a23"/><lb ed="R092" n="0681b02"/>離诸相。奚得又运悲心耶。答虽以離相。则证素法 <lb ed="X" n="0668a24"/><lb ed="R092" n="0681b03"/>身也。今运其悲。方得万德莊严而成菩提。故古德 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0668b" n="0668b"/> <lb ed="X" n="0668b01"/><lb ed="R092" n="0681b04"/>云。众生度尽恒沙<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>何曾度一生。是故以悲 <lb ed="X" n="0668b02"/><lb ed="R092" n="0681b05"/>心不堕涅槃。以智力不堕生死。故下文复示離相 <lb ed="X" n="0668b03"/><lb ed="R092" n="0681b06"/>寂灭。方得平等。</p><p xml:id="pX25p0668b0307" cb:place="inline">△三示離相证真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668b04"/><lb ed="R092" n="0681b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668b0401"><persName>如来</persName>说一切诸相<note place="inline">至</note>一切众生即非众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668b05"/><lb ed="R092" n="0681b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668b0501">前示悲智双运。又恐菩萨仍堕偏爱之见。故重示 <lb ed="X" n="0668b06"/><lb ed="R092" n="0681b09"/>文曰。夫诸相寂灭本是淸净。何假修为。何假造作。 <lb ed="X" n="0668b07"/><lb ed="R092" n="0681b10"/>况一切众生。即涅槃相无生可度。故示相即非相 <lb ed="X" n="0668b08"/><lb ed="R092" n="0681b11"/>生即非生耳。是故总彰離相。始得证真断惑云尔。</p> <lb ed="X" n="0668b09"/><lb ed="R092" n="0681b12"/><p xml:id="pX25p0668b0901">△九断能证无体非因疑<note place="inline">此疑从上文为利生行施而来</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668b10"/><lb ed="R092" n="0681b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668b1001">须菩提<persName>如来</persName>是真语者<note place="inline">至</note>所得法此法无实无虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668b11"/><lb ed="R092" n="0681b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668b1101">宗泐师云。<persName>如来</persName>所得菩提妙果。如理而证。離于言 <lb ed="X" n="0668b12"/><lb ed="R092" n="0681b15"/>说。何故累称持说功德。勝馀佈施等福耶。然<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0668b13"/><lb ed="R092" n="0681b16"/>所证而证。无所说而说。即所证所说。无不当理。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0668b14"/><lb ed="R092" n="0681b17"/>恐善现未达此意。故又告云。是真实等语。真语者。 <lb ed="X" n="0668b15"/><lb ed="R092" n="0681b18"/>说<persName>佛</persName>菩提也。实语者。说小乘法也。如语者。说大乘 <lb ed="X" n="0668b16"/><lb ed="R092" n="0682a01"/>法也。不异语者。说授记事也。不诳语者。不诳众生 <lb ed="X" n="0668b17"/><lb ed="R092" n="0682a02"/>也。古谓无此一句。今本有之。<persName>如来</persName>所证之法。本離 <lb ed="X" n="0668b18"/><lb ed="R092" n="0682a03"/>言说。故曰无实。对機有说。故曰无虚。夫无实者。因 <lb ed="X" n="0668b19"/><lb ed="R092" n="0682a04"/>内证真如。了无一性。故所言无实也。虽本无实。对 <lb ed="X" n="0668b20"/><lb ed="R092" n="0682a05"/>機示无虚者。谓<persName>如来</persName>海印定中流出名句文身。示 <lb ed="X" n="0668b21"/><lb ed="R092" n="0682a06"/>三乘四谛十二因缘六度等法。能令众生得声闻 <lb ed="X" n="0668b22"/><lb ed="R092" n="0682a07"/>乘。得缘觉乘。得菩萨乘。决无差耳。故云一切圣贤。 <lb ed="X" n="0668b23"/><lb ed="R092" n="0682a08"/>皆以无为而有差别。又云若持句法藏。即超<persName>佛</persName>妙 <lb ed="X" n="0668b24"/><lb ed="R092" n="0682a09"/>地。</p> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0668c" n="0668c"/> <lb ed="X" n="0668c01"/><lb ed="R092" n="0682a10"/><p xml:id="pX25p0668c0101">△十断真如遍有得无得疑。<note place="inline">此疑从前不住相而来</note>分二。初 <lb ed="X" n="0668c02"/><lb ed="R092" n="0682a11"/>喩断疑。二赞经功德。今初喩断疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668c03"/><lb ed="R092" n="0682a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668c0301">须菩提若菩萨心住于法<note place="inline">至</note>日光明照见种种色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668c04"/><lb ed="R092" n="0682a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668c0401">宗泐师云。圣人以无为法真如得名。然真如之体 <lb ed="X" n="0668c05"/><lb ed="R092" n="0682a14"/>遍一切时。遍一切处。何故众生有得者。有不得者。 <lb ed="X" n="0668c06"/><lb ed="R092" n="0682a15"/>盖心有住法。不住法之异耳。</p><p xml:id="pX25p0668c0612" cb:place="inline">住者。著也。谓总然凡 <lb ed="X" n="0668c07"/><lb ed="R092" n="0682a16"/>情<anchor xml:id="nkr_note_add_0668c0701" n="0668c0701"/><anchor xml:id="beg0668c0701" n="0668c0701"/>已<anchor xml:id="end0668c0701"/>断圣见未脱。皆为繫著。设圣见<anchor xml:id="nkr_note_add_0668c0702" n="0668c0702"/><anchor xml:id="beg0668c0702" n="0668c0702"/>已<anchor xml:id="end0668c0702"/>除。倘真如 <lb ed="X" n="0668c08"/><lb ed="R092" n="0682a17"/>现量体中。有丝毫能所未断。种子未净。皆为有住。 <lb ed="X" n="0668c09"/><lb ed="R092" n="0682a18"/>直至金刚道後。异熟果空。如净满月。独无伴侣。名 <lb ed="X" n="0668c10"/><lb ed="R092" n="0682b01"/>无住也。故大士施行法中。有毫<g ref="#CB12530">厘</g>生灭心相。未曾 <lb ed="X" n="0668c11"/><lb ed="R092" n="0682b02"/>捨尽。名为有住。不成檀度波罗蜜也。如入暗中。则 <lb ed="X" n="0668c12"/><lb ed="R092" n="0682b03"/>无所见。暗者。即无明也。谓初地进二地三地四地 <lb ed="X" n="0668c13"/><lb ed="R092" n="0682b04"/>五六地等不明。俱属无明暗也。故云如人入暗。无 <lb ed="X" n="0668c14"/><lb ed="R092" n="0682b05"/>净眼见也。</p><p xml:id="pX25p0668c1405" cb:place="inline">设如菩萨行檀度施行时。永捨内外二 <lb ed="X" n="0668c15"/><lb ed="R092" n="0682b06"/>财。了无取相。假如真如一法。更又勝过真如法者。 <lb ed="X" n="0668c16"/><lb ed="R092" n="0682b07"/>亦不取之。所谓捨到无可捨处。证到无可证处。能 <lb ed="X" n="0668c17"/><lb ed="R092" n="0682b08"/>证所证。一切俱忍。方为菩萨不住心法而行佈施。 <lb ed="X" n="0668c18"/><lb ed="R092" n="0682b09"/>永断无明。如人有目。日光明照。见种种色。见种种 <lb ed="X" n="0668c19"/><lb ed="R092" n="0682b10"/>色者。即喩亲见<persName>如来</persName>宝所。不求自得。成就<persName>如来</persName>大 <lb ed="X" n="0668c20"/><lb ed="R092" n="0682b11"/>檀波罗蜜也。</p><p xml:id="pX25p0668c2006" cb:place="inline">问既云。无法可见可住。云何又见宝 <lb ed="X" n="0668c21"/><lb ed="R092" n="0682b12"/>所成檀度耶。答夫宝所者。即大圆觉寂光性也。以 <lb ed="X" n="0668c22"/><lb ed="R092" n="0682b13"/>无得为得。无见为见。无成就中而成就耳。</p><p xml:id="pX25p0668c2217" cb:place="inline">△二赞 <lb ed="X" n="0668c23"/><lb ed="R092" n="0682b14"/>经功德分七。初与<persName>佛</persName>智分齐。二挍捨命不及。三馀 <lb ed="X" n="0668c24"/><lb ed="R092" n="0682b15"/>乘不测。四在处如塔勝。五離障得果勝。六超事多 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0669a" n="0669a"/> <lb ed="X" n="0669a01"/><lb ed="R092" n="0682b16"/><persName>佛</persName>勝。七具说惊人勝。今初与<persName>佛</persName>智分齐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669a02"/><lb ed="R092" n="0682b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669a0201">须菩提当来之世<note place="inline">至</note>皆得成就无量无边功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669a03"/><lb ed="R092" n="0682b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669a0301">言未来世中。若有受持读诵者。<persName>佛</persName>眼<persName>佛</persName>智。悉知悉 <lb ed="X" n="0669a04"/><lb ed="R092" n="0683a01"/>见。既行勝因。必成妙果。勝因者。入通达位也。妙果 <lb ed="X" n="0669a05"/><lb ed="R092" n="0683a02"/>者。超十地得妙圆觉海之果也。故曰。成就无量无 <lb ed="X" n="0669a06"/><lb ed="R092" n="0683a03"/>边功德。</p><p xml:id="pX25p0669a0604" cb:place="inline">△二挍捨命不及。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669a07"/><lb ed="R092" n="0683a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669a0701">须菩提若有善男子善女人<note place="inline">至</note>受持读诵为人解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669a08"/><lb ed="R092" n="0683a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669a0801">初日分者。寅卯辰时也。中日分者。巳午未时也。後 <lb ed="X" n="0669a09"/><lb ed="R092" n="0683a06"/>日分者。申酉戌时也。如是一日三时。捨身无量。身 <lb ed="X" n="0669a10"/><lb ed="R092" n="0683a07"/>历无量劫而行佈施。然世间固无此事。今<persName>佛</persName>说此 <lb ed="X" n="0669a11"/><lb ed="R092" n="0683a08"/>喩。以示权教菩萨。乃纍劫住相行施。终无利益。若 <lb ed="X" n="0669a12"/><lb ed="R092" n="0683a09"/>人得闻此经。刹那生信。即得顿超纍劫。随顺自性 <lb ed="X" n="0669a13"/><lb ed="R092" n="0683a10"/>不逆果证。故曰其福超勝。何况书写受持诵说耶。 <lb ed="X" n="0669a14"/><lb ed="R092" n="0683a11"/>信力曰受。念力曰持。对文曰读。背文曰诵。所谓书 <lb ed="X" n="0669a15"/><lb ed="R092" n="0683a12"/>写受持读诵者。自行也。为人解说者。化他也。</p><p xml:id="pX25p0669a1518" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0669a16"/><lb ed="R092" n="0683a13"/>馀乘不测。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669a17"/><lb ed="R092" n="0683a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669a1701">须菩提以要言之<note place="inline">至</note>不能听受读诵为人解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669a18"/><lb ed="R092" n="0683a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669a1801">宗泐师云。此般若之体。本绝言思。其功德廣大。不 <lb ed="X" n="0669a19"/><lb ed="R092" n="0683a16"/>可得而称量也。非乐小乘者所可得闻。故曰为发 <lb ed="X" n="0669a20"/><lb ed="R092" n="0683a17"/>大乘者说。为发最上乘者说。发大乘者。指资粮加 <lb ed="X" n="0669a21"/><lb ed="R092" n="0683a18"/>行二位之人。令入通达。得见道分也。最上乘者。指 <lb ed="X" n="0669a22"/><lb ed="R092" n="0683b01"/>修习位。及究竟位人说也。若约機宜。总指终顿圆 <lb ed="X" n="0669a23"/><lb ed="R092" n="0683b02"/>三機之人。馀者权教。取相菩萨及小乘之機。皆不 <lb ed="X" n="0669a24"/><lb ed="R092" n="0683b03"/>能摄也。如是大根之人。修此法者。则成就不可思 <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0669b" n="0669b"/> <lb ed="X" n="0669b01"/><lb ed="R092" n="0683b04"/>议功德。故能荷担无上大菩提。故彼小乘者。不能 <lb ed="X" n="0669b02"/><lb ed="R092" n="0683b05"/>听受读诵为人解说。为著四见故也。</p><p xml:id="pX25p0669b0215" cb:place="inline">△四在处如 <lb ed="X" n="0669b03"/><lb ed="R092" n="0683b06"/>塔勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669b04"/><lb ed="R092" n="0683b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669b0401">须菩提在在处处若有此经<note place="inline">至</note>以诸花香而散其处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669b05"/><lb ed="R092" n="0683b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669b0501">宗泐师云。塔为藏<persName>佛</persName>舍利之处。若天人修罗。固当 <lb ed="X" n="0669b06"/><lb ed="R092" n="0683b09"/>敬事。此般若经卷。所在之处。是真法身舍利宝塔。 <lb ed="X" n="0669b07"/><lb ed="R092" n="0683b10"/>可不敬乎。</p><p xml:id="pX25p0669b0705" cb:place="inline">△五離障得果勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669b08"/><lb ed="R092" n="0683b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669b0801">复次须菩提善男子<note place="inline">至</note>当得阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669b09"/><lb ed="R092" n="0683b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669b0901">宗泐师云。持诵此经。人当恭敬。而反被人轻贱者。 <lb ed="X" n="0669b10"/><lb ed="R092" n="0683b13"/>何也。以宿罪业。合招恶报。由经力故。转重报而成 <lb ed="X" n="0669b11"/><lb ed="R092" n="0683b14"/>轻报。但被轻贱。被轻贱故。其罪消灭。当得无上菩 <lb ed="X" n="0669b12"/><lb ed="R092" n="0683b15"/>提。所谓烦恼所知二障。无不断也。持经功德。可为 <lb ed="X" n="0669b13"/><lb ed="R092" n="0683b16"/>大矣。</p><p xml:id="pX25p0669b1303" cb:place="inline">△六超事多<persName>佛</persName>勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669b14"/><lb ed="R092" n="0683b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669b1401">须菩提我念过去<note place="inline">至</note>乃至算数譬喩所不能及。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669b15"/><lb ed="R092" n="0683b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669b1501">宗泐师云。阿僧祇。翻无数时。那由他者。十亿为洛 <lb ed="X" n="0669b16"/><lb ed="R092" n="0684a01"/>叉。十洛叉为俱胝。十俱胝为那由他。<persName>如来</persName>于过去 <lb ed="X" n="0669b17"/><lb ed="R092" n="0684a02"/>燃灯<persName>佛</persName>前。供养无数诸<persName>佛</persName>。其功德。可谓深且大矣。 <lb ed="X" n="0669b18"/><lb ed="R092" n="0684a03"/>乃言不及末世持经功德者。盖持经能生妙解。得 <lb ed="X" n="0669b19"/><lb ed="R092" n="0684a04"/>证菩提。供<persName>佛</persName>虽感福报。但是事相。故持经功德。千 <lb ed="X" n="0669b20"/><lb ed="R092" n="0684a05"/>百万亿分中。不及一分也。又言算数譬喩所不能 <lb ed="X" n="0669b21"/><lb ed="R092" n="0684a06"/>及者。盖事相之福。是可思议之法。而般若妙智。忘 <lb ed="X" n="0669b22"/><lb ed="R092" n="0684a07"/>能所。绝对待。不可得而思议者也。</p><p xml:id="pX25p0669b2214" cb:place="inline">△七具说惊人 <lb ed="X" n="0669b23"/><lb ed="R092" n="0684a08"/>勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669b24"/><lb ed="R092" n="0684a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669b2401">须菩提若善男子善女人<note place="inline">至</note>果报亦不可思议。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0500.0669c" n="0669c"/> <lb ed="X" n="0669c01"/><lb ed="R092" n="0684a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669c0101">疏。此经非大乘根器。不能持诵。而持诵所感功德。 <lb ed="X" n="0669c02"/><lb ed="R092" n="0684a11"/>岂常人可闻。闻必狐疑不信。故不具说。盖此经之 <lb ed="X" n="0669c03"/><lb ed="R092" n="0684a12"/>義趣。与其果报。皆不可思议故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669c04"/><lb ed="R092" n="0684a13"/> <lb ed="X" n="0669c05"/><lb ed="R092" n="0684a14"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经註疏卷上</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0659c2201" to="#end0659c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0659c2202" to="#end0659c2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0660a2201" to="#end0660a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0660b0801" to="#end0660b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0660c0401" to="#end0660c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0660c0501" to="#end0660c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0660c2101" to="#end0660c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0661a0801" to="#end0661a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">竟<note type="cf1">X25n0500_p0678c24</note></lem><rdg wit="#wit.orig">意</rdg></app> <app from="#beg0661c0101" to="#end0661c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0662b0601" to="#end0662b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0663a1001" to="#end0663a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0664b0901" to="#end0664b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0664b1501" to="#end0664b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0664c0301" to="#end0664c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0664c0901" to="#end0664c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0664c1701" to="#end0664c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0664c1801" to="#end0664c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0666c0701" to="#end0666c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0666c0901" to="#end0666c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0666c1301" to="#end0666c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0667c0401" to="#end0667c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0668a2101" to="#end0668a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0668a2201" to="#end0668a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0668c0701" to="#end0668c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0668c0702" to="#end0668c0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0659c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0659c2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659c2202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0660a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0660b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0660c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0660c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0660c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0661a0801" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X25.0661a08.17" target="#nkr_note_add_0661a0801">竟【CB】，意【卍续】</note> <note n="0661c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0661c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0662b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0662b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0663a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0663a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0664b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0664b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0664c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0664c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664c0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0664c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664c1701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0664c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0666c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0666c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0666c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0666c0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0666c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0666c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0667c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0667c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0668a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668a2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0668a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0668c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0668c0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668c0702">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>